อายุแค่นี้มีอะไรให้เครียด? วัยรุ่นเครียดได้จริง หาวิธีรับมือ

ความเครียดเกิดได้กับทุกคน ทุกเพศ ทุกวัย แต่เมื่อวัยรุ่นบอกว่าเครียด ผู้ใหญ่มักมองว่าเป็นเรื่องเล็กไปหมด ไม่ว่าจะเรื่องการเรียน ความรัก หรือการใช้ชีวิต

คำพูดที่ว่า อายุแค่นี้ไม่เห็นมีอะไรต้องเครียด วัยรุ่นได้ยินบ่อยจนชิน แต่ความเครียดนั้นส่งผลต่อสุขภาพใจได้จริง และอาจสะสมโดยที่ตัวเขาเองก็ไม่รู้ตัว

ความเครียดคืออะไร

คุณอีฟ นักจิตวิทยา อธิบายว่า ความเครียดคือภาวะอารมณ์หนึ่งที่เกิดขึ้นเมื่อเราเจอปัญหาที่จัดการไม่ได้ทันที หรือรู้สึกว่ามันยากลำบากเกินไปสำหรับเรา

ไม่ว่าจะเป็นเรื่องที่ไม่สบายใจ ความอึดอัดใจ หรือความกดดันจากคำพูดคนรอบตัว ล้วนกระตุ้นให้เกิดความเครียดได้ทั้งนั้น

ทำไมวัยรุ่นถึงเครียดมากกว่าที่ผู้ใหญ่คิด

วัยรุ่นอยู่ในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อ ทั้งร่างกายเปลี่ยนแปลง ฮอร์โมนแปรปรวน และสังคมขยายจากครอบครัวสู่เพื่อน

บางคนตัวสูงใหญ่ขึ้น เริ่มมีหน้าอก รู้สึกแปลกแยกจากเพื่อนที่ยังไม่เปลี่ยนแปลง จนไม่รู้จะวางตัวอย่างไร

การบรรลุวุฒิภาวะทางเพศทำให้ความสนใจในเพศตรงข้ามหรือเพศเดียวกันชัดขึ้น หลายคนเครียดว่าจะจัดการกับความรู้สึกนี้อย่างไร

การย้ายบ้าน ย้ายโรงเรียน หรือแม้แต่การเจ็บป่วยที่ทำให้ขาดเรียน ก็กลายเป็นความเครียดสะสมได้ เพราะตามงานเพื่อนไม่ทัน

ความเครียดของวัยรุ่นส่งผลด้านไหนบ้าง

ด้านสังคมชัดเจนที่สุด เพราะวัยรุ่นให้ความสำคัญกับเพื่อนมาก บางคนกลัวไปโรงเรียนเพราะปรับตัวเข้ากับกลุ่มไม่ได้

ด้านการเรียน เมื่อเครียดแล้วขาดสมาธิ ผลการเรียนก็ตกลงไปด้วย

ด้านอารมณ์ อาจนำไปสู่ความเศร้า เบื่อ โกรธ หรือรู้สึกว่าตัวเองไม่มีค่า ไม่เป็นส่วนหนึ่งของใคร

ด้านร่างกาย和行为 บางคนหงุดหงิดง่ายขึ้นโดยแยกไม่ออกว่ามาจากฮอร์โมนหรือความเครียด บางคนใช้สารเสพติดหรือแอลกอฮอล์เป็นทางออก

ในกรณีที่รุนแรง อาจมีการทำร้ายตัวเอง เพราะรู้สึกว่าหมดทางเลือกอื่นแล้วจริง ๆ

เราจะรู้ได้อย่างไรว่าตัวเองกำลังเครียด

สังเกตง่าย ๆ ว่ามีความคิดหมุนวนกับเรื่องเดิมซ้ำ ๆ หรือไม่ เช่น นั่งทำการบ้านแต่คิดถึงเหตุการณ์ที่เพื่อนทำให้รู้สึกแย่

เมื่อรู้ตัวว่าเครียด ขั้นต่อไปคือหาสาเหตุว่าเครียดเรื่องอะไร เพื่อจะจัดการได้ตรงจุด

จะบอกผู้ใหญ่ให้เข้าใจว่าเราเครียดได้อย่างไร

началоด้วยการบอกความรู้สึกของเราตรง ๆ และอธิบายว่ามันเป็นเรื่องใหญ่สำหรับเรา เพราะบางเรื่องเล็กสำหรับผู้ใหญ่แต่อาจใหญ่สำหรับเรา

ถ้าเลือกคุยกับคนในบ้านไม่ได้ อาจมองหาญาติ หรือคนที่ไว้ใจได้ที่โรงเรียน แต่ต้องดูว่าเขาเก็บความลับและรับฟังเราได้จริง

เตรียมใจรับปฏิกิริยาของผู้ใหญ่ด้วย เพราะเขาอาจตกใจหรือมองว่าเป็นเรื่องใหญ่เกินไป

ถ้าต้องการให้ผู้ใหญ่พาไปพบผู้เชี่ยวชาญ ก็บอกตรง ๆ ว่าอยากให้ช่วยพาไปคุยกับคนที่เข้าใจ

แล้วความเครียดจะหายไปไหม

คุณอีฟบอกว่า ความเครียดไม่สามารถรักษาให้หายขาดเหมือนอาการป่วยทั่วไป แต่เราทำให้มันเบาลงได้ด้วยการรู้ทันและหาวิธีผ่อนคลาย

การหากิจกรรมทำเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจ จะช่วยไม่ให้ความเครียดรุนแรงขึ้นในอนาคต

ความเครียดเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้เป็นประจำทุกวัน เปรียบเสมือนส่วนหนึ่งในชีวิตของเราทุกคนไปแล้ว

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากคุณหรือคนใกล้ตัวกำลังทุกข์ใจจนคิดทำร้ายตัวเอง โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง