วิธีเช็คโรคซึมเศร้าเบื้องต้น 9 คำถามที่ตอบได้ด้วยตัวเอง

คำถามที่ถูกถามเข้ามาในเพจออลล์จิตบ่อยที่สุดคือ ฉันป่วยเป็นซึมเศร้าหรือยัง วันนี้เลยชวนทำแบบประเมินตัวเองง่าย ๆ 9 ข้อ ให้คะแนนแต่ละข้อตั้งแต่ 0 ถึง 3 แล้วบวกดูว่าคะแนนรวมอยู่ระดับไหน

ทุกข้อถามถึงช่วงสองสัปดาห์ที่ผ่านมา ถ้าเกิดแทบทุกวันให้ 3 คะแนน บ่อยครั้งให้ 2 นาน ๆ ครั้งให้ 1 ไม่เคยเลยให้ 0 เตรียมกระดาษหรือพิมพ์เก็บไว้ในคอมเมนต์ได้เลย

9 คำถามเช็คซึมเศร้ามีอะไรบ้าง

• รู้สึกเบื่อทุกสิ่ง แม้แต่สิ่งที่เคยชอบ
• รู้สึกซึมเศร้า ท้อแท้ ไม่สบายใจ หรือวิตกกังวล
• หลับยาก หลับแล้วสะดุ้งตื่น หรือตรงข้ามคือนอนเท่าไรก็ไม่พอ
• รู้สึกอ่อนเพลีย ไม่มีเรี่ยวแรง
• เบื่ออาหารแม้อาหารที่เคยชอบ หรือกินมากกว่าปกติโดยไม่รู้สึกหิว
• รู้สึกไม่ดีกับตัวเอง รู้สึกล้มเหลว
• ไม่มีสมาธิ อ่านหนังสือไม่เข้าใจ ทำงานไม่ไหว
• คิดช้า กระสับกระส่าย ใจลอย
• ไม่อยากมีชีวิตอยู่ หรือยินดีถ้าจะหายตัวไป

ข้อแรกถามว่าในสองสัปดาห์ที่ผ่านมา คุณรู้สึกเบื่อทุกสิ่งหรือยัง แม้แต่สิ่งที่คุณเคยชอบ ถ้าเบื่อแทบทุกวันให้ 3 คะแนน

ข้อสองถามว่าในช่วงเดียวกันนี้ คุณรู้สึกซึมเศร้า ท้อแท้ ไม่สบายใจ หรือวิตกกังวลใจไหม

ข้อสามเรื่องการนอน คุณหลับยากไหม หลับอยู่แล้วสะดุ้งตื่นขึ้นมาไหม หรือกลับกันคืออยากนอนตลอด นอนเท่าไรก็ไม่พอ

ข้อสี่ถามถึงความอ่อนเพลีย รู้สึกไม่มีเรี่ยวไม่มีแรงไหม ส่วนข้อหาถามเรื่องการกิน เบื่ออาหารแม้อาหารที่เคยชอบ หรือกินมากกว่าปกติ

ข้อหกกับข้อเจ็ดถามเรื่องความรู้สึกต่อตัวเองและสมาธิ คุณรู้สึกล้มเหลวไหม อ่านหนังสือไม่เข้าใจ เรียนไม่ไหว ทำงานยิ่งไม่ต้องพูดถึง

ข้อแปดถามถึงความคิดช้า กระสับกระส่าย จิตใจไม่อยู่กับเนื้อกับตัว คล้ายใจลอยไปเรื่อย ๆ

ข้อสุดท้ายถามตรง ๆ เรื่องการอยากหายไป

ข้อ 9 ถามว่า คุณรู้สึกว่าคุณไม่อยากมีชีวิตอยู่หรือเปล่า อยากคิดฆ่าตัวตายไหม หรืออาจไม่ได้คิดฆ่าตัวตาย แต่รู้สึกว่ายินดีที่จะไม่มีชีวิตอยู่ ยินดีที่จะหายตัวไป

ไม่ได้คิดฆ่าตัวตายแต่ยินดีถ้าเกิดว่ามันจะมีอะไรสักอย่างหนึ่งทำให้ฉันหายไป

รวมคะแนนแล้วได้เท่าไหร่ แปลว่าอะไร

ถ้ารวมได้ 0 ถึง 4 ถือว่าปกติ ยังไม่มีสัญญาณผิดปกติอะไร

ถ้าได้ 5 ถึง 8 ความรู้สึกเริ่มผิดปกติ แต่ยังไม่ถึงขั้นซึมเศร้า

ถ้าได้ 9 ถึง 10 ขึ้นไป สามารถพบนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์ได้เลย การไปพบไม่จำเป็นต้องป่วยหนักก่อน

ถ้าได้ 15 ถึง 19 ถือว่ามีซึมเศร้าระดับปานกลาง ควรพบจิตแพทย์

ถ้ามากกว่า 20 แนะนำให้พบจิตแพทย์เพื่อวินิจฉัยว่าเป็นซึมเศร้าหรือไม่ ถ้าใช่จะได้หาทางออกร่วมกัน

ไม่ป่วยหนักก็ไปพบจิตแพทย์ได้ใช่ไหม

การพบจิตแพทย์ไม่ได้จำกัดแค่ว่าต้องป่วยโคม่าเท่านั้น เราพบได้เมื่อรู้สึกว่ากระบวนการคิดหรือการใช้ชีวิตมันยากลำบาก

เช่น ไปทำงานก็ไม่มีสมาธิเลย นอนไม่หลับ หรือมีอะไรอยู่ในใจโดยที่ยังไม่รู้สาเหตุ พบได้ทั้งนั้น

ยิ่งเราพบจิตแพทย์เร็วเท่าไรยิ่งดีครับ มันเป็นผลดีกับตัวเราเองด้วย เป็นผลดีต่อการรักษาด้วย

แบบประเมินนี้บอกได้แค่ไหน

นี่เป็นเพียงการประเมินตัวเองเบื้องต้นเท่านั้น การจะเป็นซึมเศร้าหรือไม่ มีแพทย์เท่านั้นที่บอกได้

ถ้าคะแนนออกมาสูง อย่าตัดสินตัวเองว่าเป็นโรค และอย่าปล่อยผ่านจนไม่ได้คุยกับใครเลย

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัย หากมีความคิดทำร้ายตัวเองหรือคิดฆ่าตัวตาย โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง