เปรียบเทียบคนอื่นคือโจรขโมยความสุข รับมือยังไงให้เลิกเปรียบเทียบ

การเปรียบเทียบคือโจรที่ขโมยความสุขไปจากเราแบบไม่รู้ตัว เรามักเห็นความสำเร็จของคนอื่นที่เขาโพสต์ลงโซเชียล แล้วก็อยากประสบความสำเร็จแบบนั้นบ้าง เราจึงขยับเป้าหมายของตัวเองไปเรื่อยๆ จนบางทีก็ไม่รู้แล้วว่าความสำเร็จที่แท้จริงของเราคืออะไร

พิธีกรในตอนนี้ตั้งข้อสังเกตตรงๆ ว่า เราวัดความสำเร็จของตัวเองจากความสำเร็จของคนอื่น ไม่ได้วัดจากเป้าหมายที่เราตั้งไว้เองด้วยซ้ำ พอเป็นแบบนี้ เราจะเห็นแต่จุดแข็งของคนอื่น แล้วก็เห็นแต่ข้อบกพร่องของตัวเอง

ทำไมการเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นถึงทำให้เราเป็นทุกข์

การมองแต่จุดแข็งของคนอื่นทำให้เราลืมสำรวจว่าตัวเองมีอะไรที่พัฒนาได้บ้าง คำถามที่ตามมาคือทำไมฉันไม่เป็นแบบเขา ทำไมฉันทำได้ไม่เท่าเขา ความรู้สึกแบบนี้กัดกินใจเราทุกวัน

มีคนบอกว่าการเปรียบเทียบใช้เป็นแรงผลักดันได้ แต่พิธีกรในคลิปมองว่าน่าจะเป็นความทุกข์มากกว่า เพราะเมื่อไหร่ที่เราเอาตัวเองไปเทียบกับคนที่ได้ดีกว่า เราจะยิ่งกดตัวเองลงไปเรื่อยๆ

นิสัยชอบเปรียบเทียบมาจากไหน

พิธีกรชวนมองย้อนไปที่การนับถือตัวเอง ว่าเราให้อภัยตัวเองไหมในวันที่ทำผิดพลาด หรือวันนั้นเราเอาแต่ดุด่าตัวเองแล้วก็ไม่ให้โอกาสตัวเองทำสิ่งใหม่

หลายคนตั้งใจว่าจะทำอะไรสักอย่าง แต่ก็ไม่ลงมือทำ เพราะคิดว่าทำไปก็เท่านั้น ทำไปก็สู้คนอื่นไม่ได้ ความคิดแบบนี้ทำให้เราขาดความมั่นใจ แล้วก็ยิ่งเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นหนักขึ้น

รู้ทันความคิดเปรียบเทียบของตัวเองได้ยังไง

ลองสังเกตว่าเราชอบเอาตัวเองไปเทียบกับใครบ่อยแค่ไหน ถ้าเทียบกับคนที่เขามีมากกว่าแล้วกลายเป็นแรงผลักดันให้พัฒนาก็ยังพอไปได้ แต่ถ้าเทียบแล้วเราจมลงกับความไม่พอใจตัวเอง นั่นคือการเปรียบเทียบเชิงลบ

เมื่อรู้ตัวว่ากำลังเปรียบเทียบ ให้จดออกมาว่าเราเปรียบเทียบเรื่องอะไร เพราะอะไร อย่างเห็นคนอื่นสะพายกระเป๋าใบใหม่แล้วรู้สึกอยากได้บ้าง ก็เขียนไปตรงๆ ว่าอยากได้เพราะกระเป๋าเรามันเก่า แล้วค่อยสำรวจว่าจำเป็นต้องได้จริงไหม

รับมือกับความคิดเปรียบเทียบยังไงให้ได้ผลจริง

ข้อแรกคือพอใจในสิ่งที่เรามี เรามักมองข้ามของของตัวเองไปมองของคนอื่นก่อนเสมอ ลองดึงตัวเองกลับมาโฟกัสกับสิ่งดีๆ ที่เรามีอยู่จริง

ภูมิใจในเรื่องเล็กๆ ได้ ไม่ต้องรอให้ได้เงิน 6 หลักหรือกระเป๋าราคา 2 หมื่นก่อนถึงจะยอมชื่นชมตัวเอง วันนี้ช่วยเหลือใครไปบ้าง ทำงานโปรเจกต์ออกมาแล้วรู้สึกดีไหม เขียนเก็บไว้ในสมุดบันทึก วันที่เหนื่อยหรือท้อก็กลับมาอ่าน

ตัวเราเองคือคนกำหนดความสำเร็จของชีวิต ไม่ใช่คนอื่น ถ้าเราตั้งเป้าจากสิ่งที่คนอื่นทำได้ เราจะวิ่งตามไม่จบ เพราะจะมีคนที่ประสบความสำเร็จมากกว่าเราอยู่เสมอ

อีกเรื่องที่สำคัญคือการให้อภัยตัวเอง ไม่ใช่ให้อภัยคนอื่น บางคนผิดพลาดมานานมากแล้ว แต่ยังกลัวและไม่กล้าลองทำสิ่งนั้นอีกครั้ง การยอมรับว่าเกิดขึ้นแล้วและพร้อมแก้ไขจะช่วยให้เรากล้าลงมือใหม่

การอยากเป็นเหมือนคนอื่นมันเป็นไปไม่ได้

เมื่อเราเคารพตัวเองและเห็นคุณค่าในตัวเอง เราจะไม่เอาตัวเองไปเปรียบเทียบกับใครอีก วิธีง่ายๆ คือแทนที่ความคิดลบด้วยความคิดบวก ตอนที่คิดว่าตัวเองวาดรูปไม่สวย ก็อาจมีเรื่องอื่นที่เราทำได้ดีกว่าคนอื่นก็ได้

โซเชียลทำให้เราเปรียบเทียบตัวเองหนักขึ้นจริงไหม

ในคลิปพูดถึงตัวเลขว่าโดยเฉลี่ยคนเราเปิดมือถือเข้าไปในโลกออนไลน์ราว 24 ถึง 28 ครั้งต่อวัน เท่ากับชั่วโมงหนึ่งเข้าไปมากกว่าหนึ่งครั้ง ไม่นับตอนนอน ถือว่าสูงมาก

งานวิจัยที่พิธีกรอ้างถึงบอกว่า การใช้โซเชียลมีเดียมากเกินไปทำให้เรารู้สึกโดดเดี่ยวและมีความสุขน้อยลงในระยะยาว เพราะทุกคนเลือกเอาแต่มุมดีๆ ของตัวเองมาลงไว้

ทางออกคือทำ Social Detox กำหนดเวลาให้ชัด เช่น วันหยุดเช็คโซเชียลแค่วันละหนึ่งชั่วโมง หรือเลิกติดตามคนที่ทำให้เรารู้สึกแย่กับตัวเอง หรือปิดมือถือตอนกินข้าวเย็นกับครอบครัว

ดูแลตัวเองแบบไหนที่ช่วยลดความอยากเปรียบเทียบ

การดูแลสุขภาพร่างกายเป็นการแสดงความรักต่อตัวเองที่ทำได้ง่ายที่สุด กินอาหารดีๆ พาตัวเองไปเจอคนดีๆ ออกกำลังกาย สิ่งเหล่านี้ทำให้เราสดชื่นได้ด้วยตัวเองโดยไม่ต้องรอใคร

ความเชื่อมั่นในตัวเองก็สำคัญมาก ถ้าเราไม่มั่นใจ เวลามีคนพูดเปรียบเทียบว่าเราไม่เก่ง ไม่สวย ไม่ติดมหาลัยเหมือนลูกบ้านอื่น คำพูดนั้นจะทำอะไรเราไม่ได้เลย ถ้าเรารู้ว่าเราเป็นใครและมีความสามารถอะไร

หาเวลาให้ตัวเองบ้าง ลองไปทำกิจกรรมที่ไม่เคยทำ เรียนทำอาหาร ไปวิ่งมาราธอน กิจกรรมเหล่านี้ทำให้เราเห็นคุณค่าของตัวเอง และบางคนก็ค้นพบงานใหม่ที่ทำเงินได้จริงจากตรงนั้น

การนั่งสมาธิช่วยให้เรามีสติรู้เท่าทันความคิดตัวเอง พิธีกรเล่าว่าตัวเองเขียนโน้ตคำว่าสติแปะไว้ที่โต๊ะทำงาน เพราะบางครั้งเราลืมสติแล้วก็ทำอะไรลงไปโดยไม่รู้ตัว

เราทุกคนมีคุณค่า มีความสำเร็จ มีความดี และมีความงามที่แตกต่างกัน การเอาตัวเองไปเทียบกับคนอื่นจึงไม่มีประโยชน์อะไรเลย

บทความนี้เรียบเรียงจากเนื้อหาพอดแคสต์ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากความคิดเปรียบเทียบทำให้ทุกข์ใจจนกระทบชีวิตประจำวัน ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และหากมีความคิดทำร้ายตัวเอง สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง