ดูละครแล้วดาวน์ รับมืออย่างไรไม่ให้จมกับอารมณ์

หลายคนมีประสบการณ์ดูละครหรือซีรีส์ที่ตรงกับชีวิตตัวเอง แล้วยิ่งดูยิ่งรู้สึกแย่ ดาวน์ หรือจมไปกับอารมณ์นั้น บางทีก็สงสัยว่าทำไมดูแล้วเศร้าจังทั้งที่เรื่องมันก็ไม่ได้เศร้าขนาดนั้น

จริงๆ แล้วการดูหนัง ซีรีส์ หรือละครมีผลต่ออารมณ์และพฤติกรรมเราได้ทั้งแง่บวกและลบ ขึ้นอยู่กับว่าเรื่องที่ดูไปกระตุ้นอะไรในใจเราบ้าง

ทำไมดูละครแล้วถึงรู้สึกดาวน์

เวลาดูอะไรที่คล้ายกับชีวิตเรา มันเหมือนมีกระจกสะท้อนปมหรือความเจ็บปวดที่เราอาจลืมไปแล้ว มันไม่ใช่แค่ความบันเทิง แต่เป็นตัวกระตุ้นอารมณ์ที่ซ่อนอยู่

คุณวันเฉลิมเล่าให้ฟังว่า มีเคสหนึ่งที่ผู้หญิงคนหนึ่งดูซีรีส์เรื่องหนึ่งแล้วเกลียดมาก เพราะเรื่องราวเหมือนชีวิตเธอทุกอย่าง แต่ตอนจบนางเอกกลับแฮปปี้ เธอรู้สึกว่าทำไมชีวิตจริงของเธอไม่เป็นแบบนั้นบ้าง

ทำไมชีวิตกูไม่เป็นอย่างนี้ ความเจ็บปวดของกูทำไมไม่เคยได้รับการเยียวยาแบบนี้

ดูละครเยอะๆ มีผลกับจิตใจจริงหรือ

มีทั้งผลดีและผลเสีย อย่างกรณีของคุณวันเฉลิมเอง เขาดู Avengers Endgame แล้วร้องไห้หนักมากทั้งที่ไม่เคยร้องไห้กับหนังโรงมาก่อน เพราะเขาไปดูซ้ำและอินกับปมของโทนี่ สตาร์ค ที่มีปัญหากับพ่อ

แต่ในทางกลับกัน ถ้าดูแล้วรู้สึกแย่ตลอดเวลา โดยเฉพาะคนที่มีบาดแผลทางใจหรือ trauma อยู่แล้ว ซีรีส์อาจไปกระตุ้นความรู้สึกนั้นให้รุนแรงขึ้นได้

รู้ตัวว่าโดนกระตุ้น ควรทำอย่างไรต่อ

ก่อนอื่นให้หยุดและถามตัวเองว่าตอนนี้รู้สึกอะไร แล้วความรู้สึกนี้มันเกี่ยวกับอะไรในชีวิตจริงของเราที่ไม่ใช่แค่ในหนัง

คุณวันเฉลิมแนะนำว่าให้ลองถอยออกมา แล้วดูว่ามันสะท้อนอะไรในใจเรา แล้วค่อยๆ แยกแยะว่าอะไรคือความรู้สึกจริงๆ ของเรา ไม่ใช่แค่ที่หนังป้อนให้

ถ้ารู้สึกว่ามันมากเกินไป ก็ควรเบรกตัวเอง อาจจะหยุดดู หรือถอยออกมาทำอย่างอื่นก่อน

จะรู้ได้ไงว่าอารมณ์ที่เกิดขึ้นมาจากหนังหรือตัวเราเอง

ถ้าดูแล้วร้องไห้หนัก แต่พอหนังจบแล้วอารมณ์ค่อยๆ ดับลงตามธรรมชาติ นั่นอาจเป็นแค่อารมณ์ชั่วคราวจากหนัง แต่ถ้ามันค้างอยู่นาน หรือกลายเป็นความเศร้าที่ไม่หายไป นั่นอาจเป็นสัญญาณว่ามันไปกระตุ้นอะไรที่ลึกกว่า

ให้สังเกตว่าหลังดูจบแล้ว เรายังคงคิดถึงมันซ้ำๆ หรือรู้สึกแย่ต่อเนื่องไหม ถ้าใช่ อาจต้องสำรวจตัวเองให้ลึกว่ามีปมอะไรที่ยังไม่ได้จัดการ

ถ้ามี trauma แล้วดูละครแล้วแย่ ควรเลิกดูไหม

ไม่จำเป็นต้องเลิกดูทั้งหมด แต่ให้รู้เท่าทันอารมณ์ตัวเอง ถ้าเริ่มรู้สึกว่าเกินไป ก็หยุดพัก หรือเปลี่ยนไปดูอย่างอื่น

คุณวันเฉลิมบอกว่า ทางเลือกเป็นของเรา แต่ถ้ารู้ตัวว่ากำลังถูกกระตุ้น เราควรหาวิธีจัดการ เช่น ถอยออกมา แล้วค่อยๆ ทบทวนความรู้สึกตัวเอง

การที่เรารู้ทันอารมณ์ตัวเอง จะช่วยให้เราไม่จมไปกับมัน และไม่โทษหนังหรือคนอื่น

แล้วความบันเทิงแบบนี้ยังดูได้อยู่ไหม

ได้ ถ้าเราดูแล้วสนุก จอยไปกับมัน แล้วจบก็จบ ไม่ได้ค้างคาใจ ก็ถือเป็นความบันเทิงที่ดี

แต่ถ้าดูแล้วรู้สึกแย่ทุกครั้ง ก็อาจต้องปรับวิธีดู เช่น ดูกับเพื่อน ดูแล้วพูดคุยระบาย หรือเลือกดูเรื่องที่เบาสมองกว่า

สุดท้ายแล้ว มันอยู่ที่การรู้จักตัวเองและดูแลใจตัวเองให้ดี

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากคุณกำลังรู้สึกแย่หรือต้องการความช่วยเหลือ สามารถโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง