เทคนิคการจัดการ ความโกรธ จัดการอารมณ์ร้อนของตัวเอง ฉบับนักจิตวิทยา

เวลาที่คนเราเกิด ความโกรธ บางคนอาจระงับได้ยาก ซึ่งจริง ๆ แล้วอารมณ์โกรธสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทั่วไปเพราะเป็นอารมณ์พื้นฐานที่ทุกคนต้องมี 

บทความนี้ Alljit ร่วมกับ คุณรัชดาภรณ์ ศรีวิลัย นักจิตวิทยาคลินิก พูดคุยในทุกประเด็นในเรื่องสุขภาพใจ

ถ้าเมื่อไหร่ก็ตามที่เรามีความโกรธเกิดขึ้นและเราไม่สามารถจัดการอารมณ์นั้นได้ ไม่สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ ซึ่งอาจมีสาเหตุมากจาก การโตมาจากครอบครัวที่ใช้ความรุนแรง กินแต่เหล้าเบียร์ ใช้สารเสพติด ปะทะอารมณ์กันอยู่บ่อยครั้ง

อาจเป็นสาเหตุที่ก่อให้เกิดปัญหาในการระงับอารมณ์ หรือบางคนถูกรังแกอยู่ตลอดเวลา จึงเลือกที่จะโกรธเพื่อปกป้องและต่อสู้เพื่อตัวเอง เคยสงสัยไหม? เจ้าความโกรธที่มักจะเกิดขึ้นมาจากอะไรกันแน่

ถ้าเราไม่สามารถมองเห็นได้ เราจะจัดการหรือหลีกเลี่ยงสิ่งที่มากระตุ้นอารมณ์ของเราได้ยาก

ที่มาที่ไปของ ความโกรธ ก่อนว่า หลัก ๆ นั้นมีอยู่ 3 อย่าง คือ

1. อะไรที่ไม่เป็นอย่างใจหวัง

2. อะไรมาคุกคามเรา ทำให้เรารู้สึกต้องระแวดระวัง

3. พยายามซ่อนอารมณ์ไว้ใต้พรม เพื่อปกปิดความจริงบางอย่าง

สำรวจอารมณ์โกรธของตัวเอง

ก่อนอื่นเราต้องเริ่มทำความเข้าใจ เมื่อเรามีอารมณ์แต่ไม่สามารถระงับอารมณ์ความโกรธนั้นได้ ลองสำรวจว่าถ้าหากเรามีอารมณ์โกรธ เราตอบสนองอย่างไรได้บ้าง เวลาที่เราถูกคุกคามทั้งจากภายนอกและภายใน ซึ่งเป็นภัยคุกความของจิตใจ เราต้องใช้วิธีการปรับตัว

บางคนเลือกที่จะทำตัวเองให้ดีขึ้น สวยขึ้น พัฒนาให้ตัวเองดีขึ้นไป บางคนใช้พฤติกรรมในการทำลาย ทำให้ทุกอย่างเสียหายต่อทั้งบุคคลและทรัพย์สิน จริง ๆ เรื่องนี้ก็ไม่มีใครผิดหรือถูกที่เลือกจะตอบโต้แบบนั้น 

เมื่อไหร่ก็ตามที่การคุกคามเริ่มเยอะมาก เข้าใกล้เรามาก เกิดเป็นความไม่ปลอดภัยต่อเรา เราอาจมีการตอบสนองอะไรบางอย่าง

อาจจะมีการหนีหรือต่อสู้ให้ที่ถึงสุด ซึ่งผลของการโกรธที่เกิดขึ้นของคนเรานั้นแตกต่างกันออกไป คนที่มีความโกรธและไม่สามารถจัดการได้มักจะส่งเป็นผลกระทบไปในทางที่ไม่ดี

ทำความเข้าใจอารมณ์โกรธ

สร้างการปรับตัวเพื่อไม่ก่อให้เกิดเป็นปัญหาขึ้นมาได้ ลองหาที่มาที่ไป หาสาเหตุ หาต้นตอ หาสถานการณ์ที่ไปกระตุ้นเรา ว่ามีอะไรบ้างที่มาทำให้เราเกิดอารมณ์โกรธได้ ใช้ช่วงเวลาหนึ่งพยายามทำความเข้าใจ

เช่น ถูกเพื่อนล้อเรื่องรูปร่างหน้าตา ดูว่ามีอะไรอีกไหมที่ถูกซ่อนอยู่ในนั้น อาจจะรู้สึกอับอายที่เขามาวิพากษ์วิจารณ์เราหรือเปล่านะ

ลองให้คะแนนกับตัวเองเรื่องสถานการณ์ที่ถูกล้อว่าอยู่ที่ระดับเท่าไหร่ เพื่อนำไปสู่การจัดการที่เหมาะสมได้กับตัวเอง 

ถ้าเราเริ่มรู้ว่าสถานการณ์ว่าอะไรที่ทำให้เกิดอารมณ์โกรธ ต่อมาลองเช็คอาการทางกายว่ามีอาการอะไรเกิดขึ้นบ้าง เช่น เหงื่อออก ใจเต้นเร็ว หูแดง หน้าแดง เสียงสั่น 

(อาการเหล่านี้เป็นตัวบ่งบอกสำหรับบางคนที่อาจจะไม่ได้เกิดขึ้นกับทุกคน) ถ้าเรารับรู้และไม่สามารถควบคุมอารมณ์ทางกายได้ ให้เลือกมาจัดการตรงนี้ก่อน

เทคนิค คือ การควบคุมลมหายใจเข้าออก นับเลข เกร็งกล้ามเนื้อ กำมือแน่น ๆ เพื่อชะลอความรุนแรงของอารมณ์ที่จะขึ้นไปเรื่อย ๆ

ถ้าเราสามารถหยุดได้ตั้งแต่อารมณ์ทางกาย พฤติกรรมที่เราจะตอบสนองต่อความโกรธของเราก็จะค่อย ๆ เบาบางลง 

เวลาที่เรามีอารมณ์อะไรก็ตาม สมองของเราจะทำงานหนักมาก เจ้าตัวอารมณ์จะนำพฤติกรรมและการแสดงออกไปตามอารมณ์ของเรา และการตอบสนองของเราก็แตกต่างกันออกไป

บางคนเมื่อมีอารมณ์โกรธจะด่าทอ เดินหนี ทำลายข้าวของ พูดจาไม่ดี หรือเงียบไม่พูดจา

ถ้าพฤติกรรมของเราเริ่มเปลี่ยน เราต้องเช็คตัวเองอีกทีว่าเรารู้สึกอย่างไรอยู่ พยายามชะลอความโกรธให้ช้าและเลือกวิธีจัดการที่เหมาะสม

การระงับความโกรธได้ต้องหาที่มาที่ไปและวิธีจัดการที่เหมาะสม ลองหากิจกรรมที่ทำให้เรารู้สึกดีผ่อนคลาย สบายใจ เพื่อไม่ให้เราต้องตกอยู่ในภาวะตึงเครียดมากจนเกินไป เช่น การอ่านหนังสือ ทำอาหาร ปลูกต้นไม้

พูดคุยกับเพื่อนสักคนเพราะการระบายกับใครสักคนที่เราสนิทใจ จะช่วยทำให้เรารู้สึกดีขึ้นได้ ความโกรธเป็นเรื่องธรรมชาติของชีวิตที่เกิดขึ้นได้กับทุกคน

แต่เราต้องควบคุมตัวเองเพื่อจัดการให้ได้ดี และเราจะมั่นใจในตัวเองมากขึ้นรวมถึงนับถือในตัวเองมากยิ่งขึ้นกว่าเดิม