รัก แต่เจ็บ นี่แหละความสัมพันธ์ Toxic รู้ตัวหรือยังว่ากำลังเป็นอยู่

ความสัมพันธ์ Toxic ไม่ได้แปลว่าทุกวันจะต้องมีเรื่องรุนแรง หรือมีคนผิดคนถูก แต่เป็นการที่เราค่อย ๆ ถูกกัดกร่อนไปทีละนิดจากความสัมพันธ์ที่ปราศจากความปลอดภัยทางใจ

หลักสำคัญของมันคือ Insecure คือความไม่มั่นคง ไม่ได้หมายความว่าไม่มีความรักเลย แต่มันไม่มีความ Trustworthy ไม่มีความ Respectful อย่างแท้จริง

นักจิตวิทยาในคลิปอธิบายว่า ถ้า Healthy Relationship เป็นโซนของกราฟบวก ความสัมพันธ์ที่ไม่มีอะไรเลยก็ไม่ได้อยู่ที่ติดลบทันที มันจะค่อย ๆ ถดถอยลงมาเป็น Grey Area คือไม่ดีไม่แย่

แต่พอเริ่มเข้าสู่โซน Toxic มันจะคล่อนลงมาเป็นสีดำ แล้วจะค่อย ๆ ทำร้ายชีวิตเราซ้ำ ๆ วนไปวนมา

ความสัมพันธ์ Toxic ต่างจากความสัมพันธ์ปกติยังไง

คนส่วนใหญ่เข้าใจว่า Toxic คือการทะเลาะกันรุนแรง แต่จริง ๆ มันคือรูปแบบความสัมพันธ์ที่ทำให้เราต้องยอมอีกฝ่าย แล้วถูกกระทำด้วยพฤติกรรมเดิม ๆ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า วนอยู่แบบนั้น

คุณเบนอธิบายว่า Healthy Relationship ตอบเป็นข้อ ๆ ได้ แต่ Toxic Relationship โครงสร้างมันซับซ้อนกว่า มันมีทั้งผู้สร้างและผู้ถูกกระทำ

บางคนสร้างความสัมพันธ์ขึ้นมาเพราะมีสิ่งที่อยากได้มาก ๆ แต่ไม่รู้จะตอบสนองยังไง เลยใช้วิธี Toxic เพื่อให้ได้มา

พอคุณสร้างความสัมพันธ์แบบนั้น คุณใช้วิธีการ Toxic เพื่อสร้างความสัมพันธ์นั้นขึ้นมา แล้วให้คุณได้ในสิ่งที่คุณอยากได้

เรากำลังเป็นคนสร้างความสัมพันธ์ Toxic อยู่หรือเปล่า

มีอยู่สองแบบ แบบแรกคือใช้วิธี Toxic สร้างความสัมพันธ์เพื่อให้ได้สิ่งที่อยากได้

กับแบบที่สองคือสร้างความสัมพันธ์ได้ดีปกติ แต่พอได้มาแล้วกลับไม่ดูแลต่อ เหมือนปลูกบอนไซได้สวยแล้วเอาไปเข้าตู้กระจกโชว์ แต่ไม่รดน้ำไม่ดูแลเลย มันก็กลายเป็น Power Toxic Relationship

จุดร่วมของทั้งคนสร้างและคนรับคือ เขามีบางอย่างที่รู้สึกว่าตัวเองขาดหายไป มีปม หรือต้องการบางอย่างมาก แล้วใช้ความสัมพันธ์เข้ามาตอบสนองสิ่งนั้น

โดยที่ไม่ได้ตระหนักรู้ว่าจริง ๆ แล้วตัวเองต้องการอะไร

ทำไมคนที่รู้ตัวว่าอยู่ในความสัมพันธ์ Toxic ถึงเลือกที่จะทนอยู่

เหตุผลสำคัญคือ การมีเขาอยู่มันดีกว่าไม่มีเลย ถ้าออกมาแล้วไม่เหลือใคร ช่องว่างในใจก็จะกลับมาเหมือนเดิม

ความกลัวที่จะต้องรู้สึกขาดหรือสูญเสียมันยิ่งใหญ่กว่าความเจ็บที่รับอยู่ทุกวัน

อีกมุมหนึ่งคือ บางคนรู้ว่าเขา Toxic แต่การมีเขาอยู่ตอบสนองบางอย่างที่ตัวเองต้องการได้ แล้วก็เลือกที่จะอยู่ต่อ เพราะรู้สึกว่ามันคุ้มค่าที่จะแลกกับความ Toxic ที่ต้องจ่าย

นักจิตวิทยาเล่าว่า เวลาทำเคส เขาจะไม่บอกตรง ๆ ว่าคุณต้องเลิกทำตัว Toxic นะ หรือคุณต้องออกนะ แต่จะให้เขาเข้าใจจริง ๆ ว่าทำไมถึงอยู่ เพื่อให้เขาเจาะความรู้สึกตัวเองให้เจอ

เหมือนที่เขาพูดว่า มีเขามันดีกว่าไม่มี

ถ้าออกจากความสัมพันธ์ Toxic ได้แล้ว จะกลับไปเจอแบบเดิมอีกไหม

มีโอกาส แต่ขึ้นอยู่กับว่าวันที่ออกมา คุณเข้าใจตัวเองแค่ไหน บางคนออกมาเหมือนดีดตัวออกจากเครื่องบิน คือแค่เดินออกมา แต่ไม่ได้เข้าใจหรือเรียนรู้อะไรเลย Pattern เดิมก็ยังอยู่

หลักสำคัญคือ Pattern ทางความสัมพันธ์นั้นต้องมีความเข้าใจและการเปลี่ยนแปลงจริง ๆ ถ้าแค่หนีออกมาโดยไม่แก้ที่ Need ข้างใน ครั้งหน้าก็มีโอกาสเจอความสัมพันธ์ Toxic อีก

หรืออาจจะ Toxic กว่าเดิม

ถ้าเราสามารถแก้ไขตรงนี้ได้จริง ๆ โอกาสที่มันจะหาย หรือลดน้อยลงมาก ๆ หรืออาจจะแวะกลับไป แต่รู้ตัวแล้วถอยกลับมาทัน

แล้วเราจะรู้ได้ยังไงว่ากำลังอยู่ในความสัมพันธ์ Toxic จริง ๆ

คำว่า Relationship คือความสัมพันธ์ที่ต้องสารสัมพันธ์กันยาวนาน ถ้ามี Toxic Behaviour เกิดขึ้นแค่ครั้งสองครั้งแล้วคุณออก อันนั้นยังไม่เรียกว่าอยู่ใน Toxic Relationship

แต่ถ้าคุณยังคอยรับผลกระทบจากความ Toxic อยู่เรื่อย ๆ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า นั่นแหละคือคุณอยู่ใน Toxic Relationship แล้ว

การวัดด้วยความรู้สึกคือ คุณจะรู้สึกวิตกกังวล หวาดระแวง ไว้เนื้อเชื่อใจไม่ได้ รู้สึกไม่ปลอดภัย หวาดกลัวในความสัมพันธ์นี้ ไม่ได้รับความเคารพ ถูกข้ามหัวด้วยเรื่องใดเรื่องหนึ่งอยู่เสมอ ๆ

อยู่ในความสัมพันธ์ Toxic แล้วต้องทำยังไงต่อ

คุณไม่จำเป็นต้องรู้ว่าตัวเองอยู่ใน Toxic Relationship แบบไหน หรือสิ่งที่คุณเป็นมันเรียกว่าอะไร แต่คุณต้องรู้จริง ๆ ก่อนว่าคุณอยู่ในนั้นจริงหรือเปล่า แล้วหลักฐานอะไรในความรู้สึกของคุณที่ยืนยันได้

เป็นไปไม่ได้ที่เราจะอยู่กับอะไรแย่ ๆ โดยไม่ได้รับอะไรกลับมาเลย การที่ทนอยู่ได้แสดงว่ามันต้องมีอะไรบางอย่างที่ให้คุณได้ คำถามคือมันคุ้มไหมที่จะแลกกับความ Toxic ที่เป็นราคาที่ต้องจ่าย

ถ้ายังรู้สึกคุ้ม อยู่ต่อก็ได้ แต่ถ้ารู้สึกไม่คุ้ม การตั้งต้นหาวิธีเดินออกคือโจทย์ใหม่ของคุณ แล้วคุณต้องเห็น Step by Step ของตัวเองด้วย

เพราะถ้ามองไม่เห็น Pattern ภายใน ก็ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากคุณกำลังเผชิญกับความทุกข์ใจอย่างหนัก สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้บริการฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง