คิดมากคิดแทนคนอื่น กลัวเขาเสียใจ จนตัวเองทุกข์ ควรทำอย่างไร

คิดมากเรื่องคนอื่น กลัวเขาเสียใจ กลัวเขาจะโอเคไหม สุดท้ายคือการคิดถึงตัวเองว่าถ้าเรา ทำแบบนี้ไปแล้วคนอื่นไม่โอเค เราเป็นคนไม่ดีหรือเปล่า

พี่อีฟและน้องเจนคุยกันใน อ.จิต Podcast EP.8 ว่าเรื่องนี้ทำให้เราทุกข์ได้อย่างไร และมีวิธีจัดการกับความคิดแบบไหน

ทำไมเราถึงคิดมากแทนคนอื่น

น้องเจนเล่าว่าเวลาเห็นคนที่เรารักกำลังทุกข์ โดยเฉพาะคนที่เคยเป็นซึมเศร้า เราจะเศร้าไปกับเขาด้วย เพราะคิดว่าเราเข้าใจความรู้สึกนั้นมากกว่าคนอื่น

พี่อีฟเสริมว่าการคิดแทนคนอื่นอาจมาจากความรัก ความห่วงใย แต่มันทำให้เราลืมว่าแต่ละคนมีวิธีจัดการปัญหาของตัวเอง

สุดท้ายแล้วการที่เราไปคิดแทนคนอื่นมันก็คือการคิดถึงตัวเองอยู่ดีว่าเราทำแบบนี้ไปแล้วคนอื่นจะโอเคไหม

การคิดแทนคนอื่นจึงไม่ใช่แค่การใส่ใจเขา แต่เป็นการพยายามควบคุมผลลัพธ์เพื่อความสบายใจของตัวเอง

คิดแทนคนอื่นบ่อยๆ เสี่ยงทำให้ตัวเองทุกข์ได้ไหม

พี่อีฟบอกว่าถ้าเราไม่เชื่อว่าเขาจัดการได้ เราจะเข้าไปแทรกแซง และเมื่อเขาทำไม่เหมือนที่เราคิด เราจะรู้สึกแย่ที่อุตส่าห์ช่วย

เช่นเดียวกับกรณีที่เราไปบอกวิธีแก้ปัญหาให้เขา แต่เขาไม่ทำตาม เราก็ทุกข์ใจ เพราะไปคาดหวังว่าเขาต้องทำตามเรา

ถ้าเราไม่เชื่อว่าเขาจะรับมือกับปัญหาได้ สุดท้ายคนที่ทุกข์ก็คือเรา

การคิดแทนคนอื่นทำให้เราไม่มีช่องว่างในความสัมพันธ์ และเป็นการไม่ให้เกียรติเขาในการเลือกทางของตัวเอง

แล้วเราจะหยุดคิดแทนคนอื่นได้อย่างไร

เริ่มจากการยอมรับว่าแต่ละคนมีหน้าที่รับผิดชอบความรู้สึกของตัวเอง เราทำได้แค่เป็นไกด์คอยส่องทางให้เขาเดินออกจากจุดนั้น

พี่อีฟแนะนำให้ลองถอยออกมาเป็นผู้ดู เชื่อในศักยภาพของเขา แล้วถ้าเขาไม่ไหวจริงๆ ค่อยเข้าไปซัพพอร์ต

ถ้าไม่แน่ใจว่าเขาคิดอย่างไร ให้ถามตรงๆ ว่า สิ่งที่เราทำอยู่ทำให้เขารู้สึกอย่างไร เพื่อได้คำตอบและไม่ต้องมานั่งสงสัยเอง

ถ้าอยากรู้ว่าเขาคิดยังไงกับเรา ก็ถามเขาไปตรงๆ ว่า สิ่งที่เราทำอยู่มันทำให้เขารู้สึกอย่างไร

การซ้อมพูดกับตัวเองหรือกับเพื่อนก่อน อาจช่วยให้เรากล้าถามมากขึ้น

คิดมากจนเหนื่อย จัดการกับอารมณ์ตัวเองยังไง

พี่อีฟอธิบายว่าการคิดมากทำให้ความมั่นคงทางอารมณ์ลดลง เราจึงหงุดหงิดง่ายกับเรื่องเล็กๆ น้อยๆ

วิธีฝึกคือรู้จักและอนุญาตให้ตัวเองมีอารมณ์ต่างๆ เมื่อเศร้าก็ยอมรับว่าเศร้า เมื่อโกรธก็ยอมรับว่าโกรธ แล้วเราจะนิ่งขึ้น

ยกตัวอย่างกาแฟที่ไม่อร่อย วันหนึ่งเราอาจหงุดหงิด แต่อีกวันอาจเฉยๆ เพราะอารมณ์ของแต่ละคนไม่เหมือนกัน

ถ้าเราเข้าใจอารมณ์ตัวเองว่าเป็นเรื่องปกติ เราจะไม่จมไปกับมันมากนัก

เมื่อยอมรับอารมณ์ได้แล้ว ก็มองหาทางเลือกอื่น เช่น พรุ่งนี้ค่อยไปซื้อร้านอื่น

คิดแทนคนอื่นบ่อยๆ แปลว่าเราเป็นคนอ่อนแอหรือเปล่า

พี่อีฟแยกให้ฟังว่าการคิดมากไม่ใช่อาการอ่อนแอ แต่เป็นการที่เรายังหาทางออกให้กับปัญหาไม่ได้ จึงเครียดและควบคุมอารมณ์ได้น้อยลง

คนที่อ่อนไหวง่ายอาจดูเหมือนอ่อนแอ แต่จริงๆ แล้วเป็นเพราะอารมณ์ไม่มั่นคงชั่วคราว

การฝึกความมั่นคงทางอารมณ์ช่วยให้เรารู้เท่าทันความคิดและมีสติมากขึ้น

การคิดมากไม่ใช่ความอ่อนแอ แต่มันคือการที่เรายังหาทางออกให้กับปัญหาไม่ได้

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการรุนแรง สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้บริการฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง