Alljit Blog
คุยกับนักจิตวิทยา

คนชอบคิดมาก ทำอย่างไรให้หยุดคิดวนในหัว

ความคิดวนซ้ำไม่ใช่ความผิดปกติ แต่เราหยุดมันได้ด้วยการกลับมาทบทวนตัวเอง เพราะคนอื่นบอกให้เลิกคิดมากสักกี่คน ก็ไม่เท่าเราบอกตัวเอง

ทำอย่างไรเมื่อเราเป็น "คนชอบคิดมาก" หมุนวนอยู่ในหัว

ความคิดวนซ้ำส่วนใหญ่เริ่มจากความฟุ้งซ่าน เราเก็บเรื่องเล็กๆ มาคิดเล็กคิดน้อย แล้ววนเป็นวงกลมอยู่กับตัวเอง กับเหตุการณ์ หรือกับคำพูดของคนรอบตัว จนบางครั้งมันพาไปสู่อารมณ์จมดิ่ง เศร้า หดหู่ และท้อแท้

ทางออกไม่ได้อยู่ที่การห้ามคนอื่น เราไม่ได้หยุดคนที่วิพากษ์วิจารณ์หรือตำหนิเราได้ สิ่งที่ทำได้คือทบทวนตัวเองว่าเราจะเลือกคิดเรื่องไหน และอยากหยุดคิดแบบไหน

ทำไมคนอื่นบอกให้เลิกคิดมากถึงไม่ช่วย

เพราะสิบคนหรือร้อยคนที่บอกว่า "อย่าคิดมากสิ" ก็ไม่เท่ากับตัวเราเองที่บอกตัวเองว่าหยุดคิดได้แล้ว เสียงจากข้างนอกช่วยได้แค่ระดับหนึ่ง แต่จุดที่เปลี่ยนจริงคือการที่เรายอมรับว่าเรากำลังคิดวนอยู่

10 คนมาบอกเราหรือว่า 100 คนมาบอกเราว่าอย่าคิดมากสิ ก็ไม่เท่าตัวเราเองที่บอกตัวเองว่าหยุดคิดได้แล้ว

การคิดมากไม่ใช่ความผิดปกติอะไร เป็นสิ่งที่คนทั่วไปเป็นกันได้

คิดมากแบบไหนที่เรียกว่าคิดวน

กลุ่มแรกคือคนที่ยังติดอยู่ในอดีต อย่างเลิกกับแฟนแล้วแต่ยังรักอยู่ ความคิดเรื่องนั้นก็กลับเข้ามาวนเวียนในหัวซ้ำแล้วซ้ำอีก

กลุ่มที่สองคือคนที่มักคิดถึงอนาคต คิดถึงเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้น เป็นสิ่งที่คาดหวังหรือตั้งใจว่าอยากให้มันเป็นแบบนั้น ทั้งสองแบบทำให้เราเหนื่อยพอๆ กัน

หยุดความคิดทันทีทันใดได้ไหม

มนุษย์เราหยุดความคิดของตัวเองทันทีทันใดไม่ได้ มันต้องเริ่มจากการฝึกฝนกับตัวเองก่อน ถ้าเปลี่ยนคนอื่นไม่ได้ ก็กลับมาทบทวนตัวเอง เพราะตัวเรานี่แหละคือจุดเริ่มต้นของการหาสาเหตุ

เริ่มหาสาเหตุความคิดมากของตัวเองยังไง

เริ่มจากถามตัวเองว่า ตอนนี้ฉันกำลังคิดอยู่กับเรื่องอะไร พอเจอสาเหตุแล้ว ลองถามต่อว่าความคิดที่มาจากเรื่องนั้นทำให้เรารู้สึกยังไงกับตัวเอง

พอรู้ว่าความคิดนั้นกระทบอารมณ์เรายังไง ก็ทบทวนต่อว่าเราทำอะไรกับตรงนั้นได้บ้าง

เรื่องที่จัดการไม่ได้ควรทำยังไง

บางเรื่องก็จัดการไม่ได้ซะทีเดียว บางเรื่องเกิดขึ้นไปแล้วและเราแก้หรือจัดการกับมันไม่ได้ สิ่งที่เหลือคือเรียนรู้ที่จะปล่อยวาง

หลายคนสงสัยว่าปล่อยวางทำยังไง คำตอบคืออะไรที่เกิดขึ้นแล้วและเราจัดการไม่ได้ เราวางมันลง แล้วไปต่อกับสิ่งที่อยู่ในปัจจุบันของเรา

บทความนี้เรียบเรียงจากเนื้อหาพอดแคสต์ ไม่ใช่การวินิจฉัย หากความคิดวนซ้ำรบกวนชีวิตจนทุกข์ใจต่อเนื่อง สายด่วนสุขภาพจิต 1323 โทรฟรีตลอด 24 ชั่วโมง

ทีม Alljit

บทความนี้เรียบเรียงจากรายการของ Alljit ที่พูดคุยกับนักจิตวิทยา จิตแพทย์ และคนที่เคยผ่านเรื่องนั้นมาก่อน เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาเฉพาะราย

นโยบายบรรณาธิการและการอัปเดตเนื้อหา