โรคซึมเศร้าคืออะไร อาการเป็นยังไง ฟังจากคนเคยเป็น

โรคซึมเศร้าไม่ใช่แค่ความเศร้าทั่วไป แต่เป็นความเศร้าที่รุนแรงต่อเนื่องอย่างน้อย 2 สัปดาห์ จนกระทบชีวิตประจำวัน พี่เจนเคยเป็นและหายแล้ว จึงมาเล่าประสบการณ์ตรงในรายการโลกซึมเศร้า

หลายคนแยกไม่ออกระหว่างอารมณ์เศร้ากับโรคซึมเศร้า พี่เจนบอกว่าต่างกันมาก เศร้าปกติเกิดจากเรื่องมากระทบจิตใจ แล้วเวลาผ่านไปก็หาย แต่โรคซึมเศร้าคือเศร้าจนใช้ชีวิตปกติไม่ได้

โรคซึมเศร้ากับความเศร้าปกติต่างกันยังไง

ความเศร้าปกติเกิดจากเรื่องที่มากระทบจิตใจ เช่น เลิกกับแฟน ทะเลาะกับเพื่อน งานไม่เป็นไปตามหวัง เงินไม่พอใช้ พอเวลาผ่านไปปรับตัวได้ก็หายไปเอง

แต่โรคซึมเศร้าคือความเศร้าที่ต่อเนื่องยาวนานอย่างน้อย 2 สัปดาห์ ผู้ป่วยจะเศร้าอย่างมากจนไม่สนใจกิจกรรมที่เคยชอบ กินไม่ได้ นอนไม่หลับ ไม่อยากเจอเพื่อน ไม่อยากไปทำงาน

โรคซึมเศร้ามันคือความเศร้ามากๆ เศร้าจนเราไม่สามารถใช้ชีวิตปกติเหมือนเดิมเหมือนแต่ก่อนได้

อาการแบบไหนที่ทำให้รู้ว่าต้องไปหาหมอ

พี่เจนเริ่มรู้ตัวจาก 3 สัญญาณ อย่างแรกคือเพื่อนสะท้อนว่าให้ลองไปหาหมอ อย่างที่สองคือความสุขเล็กๆ น้อยๆ ที่เคยทำประจำเริ่มไม่อยากทำ และอย่างที่สามคือตอนเย็นเป็นช่วงเวลาที่แย่ที่สุด

ตอนนั้นพี่เจนทำแบบประเมินในอินเทอร์เน็ตด้วย คำถามข้อหนึ่งคือ 'รู้สึกสิ้นหวังเป็นทุกข์จนไม่อยากมีชีวิตอยู่ต่อไปไหม' ซึ่งเป็นคำถามที่ทำให้ต้องหยุดคิด

การทำแบบประเมินเป็นแค่การคัดกรอง ไม่ใช่การวินิจฉัย ต้องไปหาหมอเพื่อยืนยันอีกครั้ง

อาการเหนื่อยแบบโรคซึมเศร้าเป็นยังไง

พี่เจนเล่าว่าตอนป่วย การทำเรื่องเล็กๆ อย่างลุกออกจากเตียงเป็นเรื่องยากมาก ทั้งที่ตื่นแล้วนะ ไม่ใช่ง่วง แต่ไม่อยากลุกไปไหน

รู้สึกเหนื่อยกับการมีชีวิตอยู่ เหมือนเดินทั้งที่ไม่มีเรี่ยวแรง หมดสนุกกับสิ่งที่เคยชอบ ฝืนยิ้มก็เหนื่อยจนไม่อยากเจอใคร

รู้สึกเหนื่อยกับการมีชีวิตอยู่แบบรู้สึกว่าตัวเองไม่ได้ใช้ชีวิตอยู่

เปรียบเทียบโรคซึมเศร้ากับต้นไม้ที่เหี่ยวเฉา

พี่เจนเปรียบตัวเองตอนป่วยเป็นกระถางต้นไม้ที่ตายแล้ว ใบเหี่ยว ไม่มีแรงกินสารอาหารใดๆ แต่ยังไม่ตายจริง

ถ้าได้รับปัจจัยที่ดี ทั้งแสงแดด ร่มเงา หรือปุ๋ย ก็อาจฟื้นคืนชีพขึ้นมาได้อีกครั้ง เหมือนคนที่ต้องการกำลังใจและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

วิธีให้กำลังใจคนใกล้ตัวที่เป็นโรคซึมเศร้า

พี่เจนแนะนำ 3 วิธีง่ายๆ ที่ได้ผลจริง หนึ่งคือความเข้าใจ ไม่ต้องเข้าใจทั้งหมด แค่พยายามเข้าใจว่าตอนนี้เขารู้สึกอย่างไร

สองคืออยู่ข้างๆ เขา อาจโทรไปถามว่ากินข้าวหรือยัง หรือแค่เคาะประตูถามว่าเป็นยังไงบ้าง ไม่ต้องทำอะไรยิ่งใหญ่

สามคือไม่ตัดสิน เช่น ถ้าบอกว่า 'คิดบวกสิ' 'ทำไมคิดแบบนี้' 'ลองไปทำนู่นนี่ดูดิ' คำพูดเหล่านี้อาจทำให้แย่ลง เพราะเหมือนบอกว่าเขาไม่พยายาม

ไม่ตัดสิน ไม่ตัดสิน เราเปิดใจที่จะเล่าแล้วให้ใครฟัง แล้วเขายังไม่ทันฟังแล้วจบแล้วแบบทำไมถึงคิดแบบนี้

คนที่เป็นโรคซึมเศร้าควรทำยังไงกับตัวเอง

พี่เจนบอกว่าสิ่งสำคัญคือใจดีกับตัวเอง เมื่อเจอช่วงเวลาที่ยากลำบาก ถ้าผ่าน 1 วันไปได้ วันต่อไปจะดีขึ้น

สำหรับคนที่กำลังมีคนใกล้ตัวเป็นโรคซึมเศร้า กำลังใจสำคัญมาก เพราะการก้าวผ่านจุดนั้นมันยากสำหรับเขามาก

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค หากคุณหรือคนใกล้ตัวมีอาการที่กังวล ควรปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง