ความแตกต่างของอายุ ทำให้คนมีปัญหา? วิธีอยู่ร่วมกันต่างวัย

ความแตกต่างของอายุทำให้คนมีปัญหาได้จริง โดยเฉพาะเมื่อความคิด ความเชื่อ และวิธีทำงานไม่ตรงกัน แต่ปัญหาส่วนใหญ่ไม่ได้อยู่ที่อายุ อยู่ที่เราไม่เข้าใจกันและกันต่างหาก

พี่อีฟและน้องมายจากรายการพูดคุยมาเล่าประสบการณ์จริงว่าเคยเจอ Generation Gap ทั้งในครอบครัว ที่ทำงาน และในห้องเรียน เมื่อต้องอยู่กับคนหลายช่วงวัย สิ่งที่ช่วยได้คือการทำความเข้าใจว่าแต่ละเจนโตมาอย่างไร

Generation Gap คืออะไร ทำไมเราถึงไม่เข้าใจคนต่างวัย

เจนเนอเรชันแกปคือช่องว่างระหว่างคนต่างรุ่นที่โตมาในสภาพแวดล้อมไม่เหมือนกัน ทำให้ความคิด การแสดงออก และการปฏิบัติตัวต่างกันไป

พี่อีฟเล่าว่าเธออยู่ในเจนวาย ซึ่งปัจจุบันอายุไม่เกิน 34-35 ปี เธอโตมาระหว่างโลกแอนะล็อกกับดิจิทัล จึงมีทั้งความมั่นคงแบบเดิมและความยืดหยุ่นแบบใหม่

ส่วนเจนซีเกิดมาพร้อมอินเทอร์เน็ต พี่อีฟเคยถามนักศึกษาว่าทำไมเปิด iPad หรือ iPhone หาคำตอบทันที เขาตอบว่ามันเป็นแหล่งความรู้ แต่ข้อเสียคือลืมง่าย ค้นวันนี้พรุ่งนี้ก็ลืม

เด็กยุคนี้เริ่มมีการตั้งคำถามเยอะ

แต่ละ Generation ต่างกันอย่างไร

เบบี้บูมเมอร์เกิดหลังสงคราม สังคมต้องการเพิ่มประชากร จึงเน้นสร้างครอบครัวและฐานะให้มั่นคง คนรุ่นนี้ให้ความสำคัญกับการทำงานและความมั่นคงของครอบครัว

เจนเอ็กซ์คือรุ่นพ่อแม่เรา มักยึดความถูกต้องเหมาะสมตามกรอบและระเบียบ แต่ปัจจุบันก็ปรับตัวไปมากตามยุคสมัย

เจนวายโตมาครึ่งทางระหว่างแอนะล็อกกับดิจิทัล ถูกปลูกฝังให้อยู่ในกรอบ แต่ก็ต้องปรับตัวตามโลกที่เปลี่ยนไป จึงหาความมั่นคงและพัฒนาไปพร้อมกัน

เจนซีเกิดมาพร้อมอินเทอร์เน็ต มองหาการเรียนรู้ที่ไม่จำเป็นต้องในห้องเรียน ให้ความสำคัญกับสิ่งที่ชอบและพัฒนาตัวเองได้

เจนอัลฟ่าเริ่มตั้งแต่ปี 2010 ถึง 2023 มีอายุประมาณ 12-13 ปี โตมากับความไม่แน่นอนและการระแวดระวังตัว จึงตั้งคำถามกับสิ่งรอบตัวได้เร็ว

อยู่กับคนต่างวัยในครอบครัวยังไงไม่ให้ทะเลาะ

น้องมายเป็นเจนซี พ่อเป็นเบบี้บูมเมอร์ เจอปัญหาคลาสสิกคือเวลาพ่อพูดว่า สมัยป๊าเป็นแบบนี้นะ แล้วเรายกข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตมาสู้ ก็จบที่ทะเลาะกัน

พี่อีฟแนะนำว่าให้เข้าใจลักษณะของแต่ละเจนก่อน แต่เหนือสิ่งอื่นใดให้มองที่ตัวบุคคล อย่างพ่อของมายเป็นคนแบบไหน มีแนวคิดอย่างไร

ถ้าพ่ออยู่ในเบบี้บูมเมอร์ ท่านจะเชื่อสิ่งที่คิดมาตลอดชีวิต เราอาจแค่รับฟังและให้ความเห็นในมุมของเรา โดยไม่ต้องเอาชนะ

คำว่าอาบน้ำร้อนมาก่อน สำหรับมายไม่ชอบ แต่พี่อีฟมองว่าเป็นสำนวนที่บอกว่าผู้ใหญ่ผ่านประสบการณ์มาก่อน ไม่ได้ผิด แต่ยุคเปลี่ยนไปแล้ว วิธีเดิมอาจใช้ไม่ได้ทั้งหมด

ยกตัวอย่างการขับรถ พ่ออาจบอกว่าต้องฝึกเกียร์กระปุกก่อน แต่ยุคนี้รถเกียร์กระปุกไม่มีขายแล้ว เราฟังไว้และเลือกวิธีที่เหมาะกับตัวเอง

เราก็แค่รับฟังเพราะมันไม่ผิดเลยที่เขาจะใช้วิธีการเหล่านั้น

ทำงานกับหัวหน้าต่างวัย ปรับตัวยังไง

เมื่อต้องทำงานกับหัวหน้าที่อายุห่างกันมาก เรามักบอกว่าปรับตัวยาก พี่อีฟจะถามกลับว่า คำว่ายากของเราคืออะไร

ให้ทบทวนว่ายากเพราะคุยไม่รู้เรื่อง ยากเพราะเขาไม่รับฟัง หรือยากเพราะเขาชอบสั่งให้ทำตามอย่างเดียว พอเห็นชัดแล้วจึงค่อยจัดการทีละเรื่อง

ถ้าปัญหาคือหัวหน้าไม่รับฟัง การฝึกความกล้าในการสื่อสารความต้องการของตัวเองเป็นเรื่องที่นำมาปรับใช้ได้

การที่เราเอาแต่ฟังโดยไม่สื่อสารให้เข้าใจกัน จะยิ่งตอกย้ำความยากนั้นต่อไป

แล้วผู้ใหญ่ต้องปรับตัวบ้างไหม

พี่อีฟย้ำว่าไม่ใช่แค่เจนใหม่ที่ต้องปรับตัว ผู้ใหญ่ก็กำลังเรียนรู้ที่จะอยู่กับเจนหลังเช่นกัน เห็นได้จากคุณปู่คุณย่าที่เคยบอกว่าอย่าเล่นมือถือเยอะ แต่ตอนนี้กลับถ่ายหน้าจอเอง

คนอายุมากบางทีความยืดหยุ่นน้อยลง รู้สึกว่าอยู่แบบเดิมแล้วสบายใจ การให้เปลี่ยนทั้งหมดจึงยากสำหรับเขา

สิ่งที่ทำได้คือทำความเข้าใจทั้งสองฝ่าย พูดคุยและรับฟังกัน เมื่อถึงเวลาที่เจนเปลี่ยนอีกใน 10 ปี เราก็จะอยู่ด้วยกันได้

สุดท้ายธรรมชาติของมนุษย์ไม่ว่าเจนไหนก็ต้องขัดแย้งกันบ้าง แต่ถ้าเข้าใจกัน ปัญหาจะลดลง

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากมีภาวะเครียดหรือซึมเศร้า สามารถโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง