ทำไมคนถึงติดการพนัน คำตอบจากจิตแพทย์ที่เริ่มจากสมอง ไม่ใช่นิสัย

เห็นมาหลายเดือนแล้วว่าเขาเล่นหนักขึ้น แต่พอจะเปิดปากทีไรก็นึกภาพตอนจบออกว่ามันจะกลายเป็นการทะเลาะ แล้วก็เลยเงียบไว้เหมือนเดิม

คำถามแบบนี้ส่งเข้ามาในรายการพูดคุยหลายคน ตอนนี้เลยชวนจิตแพทย์มานั่งคุยตรงๆ ว่าการติดการพนันมันคืออะไรกันแน่ คำตอบที่ได้กลับมาไม่ใช่เรื่องนิสัยไม่ดีหรือใจไม่แข็งพอ

เพราะการศึกษาสมองของคนที่มีภาวะติดพนันพบว่าการทำงานบางอย่างในสมองเปลี่ยนไปคล้ายกับคนที่ติดสารเสพติด

พอมันเป็นภาวะแบบนั้น สิ่งที่ยกมาคุยกันในบ้านจึงไม่ควรเป็นคำตำหนิ แต่เป็นตัวเลขที่เถียงกันไม่ได้

จากชอบเล่น กลายเป็นติด ตอนไหน

หมอไล่สัญญาณให้ฟังเป็นข้อๆ แล้วบอกด้วยว่าถ้าเข้าข่ายสักสามสี่ข้อ ก็พอจะสงสัยได้แล้ว

• ต้องเล่นมากขึ้นเรื่อยๆ วงเงินสูงขึ้น ถึงจะรู้สึกตื่นเต้นเท่าเดิม
• พอเล่นน้อยลงแล้วหงุดหงิด กระวนกระวาย นึกถึงมันบ่อย
• พยายามเลิกมาหลายครั้งแล้วไม่รอด กลับมาเล่นหนักกว่าเดิม
• เวลาในแต่ละวันหมดไปกับมัน ทั้งคิดถึงมัน วางแผนจะเล่น และหาเงินมาเล่น

ที่ย้ำไว้คือจุดเริ่มต้นของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนเริ่มเพราะสนุก บางคนเริ่มเพราะโฆษณาทำให้มันดูเป็นทางลัดที่ทำให้รวยได้เร็ว แต่พอเข้าสู่ภาวะติดแล้ว จุดเริ่มต้นก็ไม่ได้สำคัญอีกต่อไป

ติดพนันแล้วมันลามไปถึงใจยังไง

ปัญหาที่ตามมามักพาความเครียดมาด้วย และอาจนำไปสู่โรคในกลุ่มวิตกกังวลหรือโรคซึมเศร้าได้ ในตอนนี้พูดถึงปัจจัยทางพันธุกรรมที่อาจเกี่ยวข้องอยู่ด้วยเหมือนกัน

อีกส่วนคือความสัมพันธ์ เพราะมันกระทบทั้งเรื่องเงิน และเวลาที่ควรได้ใช้กับครอบครัวก็ถูกย้ายไปอยู่กับการพนันแทน

จะเตือนคนในบ้านยังไงไม่ให้จบที่การทะเลาะ

หมอบอกว่าบางครั้งมันก็หลีกเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องคุยกัน แต่ให้เริ่มจากสิ่งที่เถียงกันไม่ได้ คือจำนวนเงินที่หายไปแล้วจริงๆ มันเป็นตัวเลข เป็นคณิตศาสตร์ จับต้องได้ ไม่ใช่การตัดสินว่าเขาเป็นคนแบบไหน

สำหรับคนที่ยังไม่กล้าพูดตรงๆ มีอีกทางที่แนะนำไว้ คือแบบคัดกรองการติดพนันที่ลองค้นดูในอินเทอร์เน็ตได้ แล้วชวนเขาทำ ผลที่ออกมาจะช่วยพูดแทนเราได้ส่วนหนึ่ง

ถ้าอยากลองเลิกด้วยตัวเองก่อน เริ่มจากตรงไหน

ข้อแรกคือไม่ตั้งต้นด้วยการโทษตัวเอง

ตัวเราไม่ได้เลวร้าย แต่เราอาจจะโดนอิทธิพลของอะไรก็ไม่รู้มันเหนี่ยวนำ

พอวางมันเป็นสิ่งที่ต้องขับออกไปจากตัว แทนที่จะเป็นความผิดที่ต้องชดใช้ แรงที่เหลือจะได้เอาไปใช้กับการหาทางออกจริงๆ ข้อต่อมาคือให้รู้ทันตัวเองเวลาที่ความอยากเอาชนะกำลังมา ทั้งอยากได้ทุนคืน และอยากชนะให้มากขึ้นกว่าเดิม

ทำไมการยอมแพ้ถึงเป็นการชนะ

ประโยคที่หมอทิ้งไว้ในตอนนี้คมตรงที่มันกลับด้านความคิดของคนที่กำลังอยากเอาคืนทั้งหมด

วิธีที่จะชนะการพนันได้ คือการยอมแพ้มันซะ แล้วออกไปจากมัน

เหตุผลอยู่ที่ว่าสิ่งที่เจ้าของวงพนันกลัวที่สุดไม่ใช่คนที่เล่นเสีย แต่คือคนที่ลุกออกไปจากวง ถ้าไม่มีคนเล่นต่อ การพนันก็จบลงตรงนั้น

ข้อสุดท้ายคือขอความช่วยเหลือจากคนรอบตัวได้ เพราะมีหลายเคสที่เลิกได้เพราะมีคนคอยประคองอยู่ข้างๆ

ฟังฉบับเต็มจากรายการ

ในคลิปยังมีช่วงที่เล่าถึงแนวทางการรักษาในทางการแพทย์ ว่ามีทั้งการดูแลด้วยยาในบางกรณี การทำงานกับความคิดที่พ่วงมากับการพนัน ไปจนถึงการจัดสภาพแวดล้อมและการควบคุมพฤติกรรม ซึ่งเป็นเหตุผลที่แนะนำให้ไปพบแพทย์มากกว่าสู้กับมันลำพัง

ถ้าวันนี้ยังไม่พร้อมจะคุยกับใคร ลองนั่งบวกตัวเลขของสามเดือนที่ผ่านมาดูก่อนก็ได้ว่ามันอยู่ที่เท่าไหร่แล้ว บทความนี้เล่าจากสิ่งที่พูดกันไว้ในรายการ ไม่ใช่การวินิจฉัย และถ้าช่วงนี้หนัก

จนไม่รู้จะเริ่มกับใคร สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง

ตัวเลขที่เห็นกับตา คุยง่ายกว่าความรู้สึก