ทำไมรู้สึกว่าชีวิตไม่ยุติธรรมเลย ปรับความคิดยังไงให้อยู่กับมันได้

คำว่าโลกไม่ยุติธรรมเป็นคำพูดที่เถียงกันได้ไม่จบ เพราะไม่มีไม้บรรทัดกลางว่าอะไรยุติธรรม อะไรไม่ยุติธรรม สิ่งที่ตัดสินได้จริงคือความคิดและความรู้สึกของเราเอง

พี่อีฟ นักจิตวิทยาในรายการ ออลจิต พอดแคสต์ อธิบายว่าความยุติธรรมคือการที่เราเรียกร้องว่าสิ่งหนึ่งมันไม่เป็นอย่างที่ควรจะเป็น พอสิ่งที่ควรจะเกิดไม่เกิด เราก็รู้สึกว่ามันไม่ยุติธรรมทันที

ทำไมไม่มีใครตัดสินได้ว่าอะไรยุติธรรม

คนเราให้ค่ากับเรื่องต่างๆ คนละจุด จึงเรียกร้องสิทธิ์คนละเรื่อง เรื่องที่คนหนึ่งมองว่าไม่เห็นเป็นไร อีกคนอาจรู้สึกว่าทนไม่ได้เลย

เจน พิธีกรรายการ ยกตัวอย่างที่แฟนพูดว่า ถ้าโดนไม้ตีหัวอาจเป็นเพราะไปทำกรรมไว้แต่ชาติก่อน เจนโต้ว่าตอนนี้ยังไม่ได้ทำอะไรกับใครเลย มันไม่ยุติธรรมกับเราสิ

ความคิดของเรานั่นแหละและความรู้สึกของเรานั่นแหละจะเป็นตัววัดว่าเรื่องนี้มันยุติธรรมหรือไม่ยุติธรรมกับเรา

เรื่องที่สังคมมีกฎเขียนไว้ชัด เช่น การโกงเงิน คนส่วนใหญ่เห็นตรงกันว่าแบบนี้คือการกระทำผิด นิยามจึงตรงกัน แต่เรื่องทั่วๆ ไปที่เอาไม้บรรทัดของแต่ละคนมาวัดร่วมกันไม่ได้ ก็เถียงกันไม่จบ

ทำไมรู้สึกว่าโลกไม่ยุติธรรมกับเราคนเดียว

ความรู้สึกนี้มักมาจาก privilege หรือความได้เปรียบที่เห็นอยู่ตรงหน้า คนหน้าตาดีได้โอกาสก่อน คนมีฐานะได้โอกาสมากกว่า พอเทียบแล้วเราก็รู้สึกว่าตัวเองไม่เคยได้อะไรเลย

แต่พี่อีฟชี้ว่าคนที่ได้เปรียบก็มีเหตุผลของตัวเอง และคำถามสำคัญคือ การที่เขาได้อะไรมากกว่าเรา มันแปลว่าเขาไม่ควรได้รับหรือเปล่า

ถ้าเปรียบเทียบตัวเองจนทุกข์มากเกินไปควรทำยังไง

พี่อีฟบอกว่าต้องยับยั้งความคิดตัวเองก่อน ว่าเรื่องที่เขาได้หรือไม่ได้ มันกระทบกับชีวิตเราจริงไหม มีความจำเป็นกับเราขนาดนั้นหรือเปล่า

ถ้ามันกระทบจริงและเราถูกเอาเปรียบ การทวงสิทธิ์หรือทำให้เกิดความเท่าเทียมเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ แต่ถ้าแค่เห็นเขามีแล้วเราอยากมีด้วย นั่นคือส่วนที่ไม่พอดี

คำถามที่ควรถามตัวเองคือ เพราะอะไรเราถึงไม่ได้ ทั้งที่รู้สึกว่าควรจะได้ การหาคำตอบกับตัวเองช่วยให้เรื่องนี้มีคำตอบ ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นแค่คำเปรยที่ค้างอยู่

ทำดีแล้วไม่ได้ดี เพราะอะไร

พี่อีฟใช้คำว่ายืนผิดที่ การทำดีเป็นเรื่องที่ดีอยู่แล้ว แต่ทำดีผิดที่ผิดเวลา มันไม่ตอบโจทย์ที่เราหวังไว้เลย

ยกตัวอย่างการบริจาคเงิน ถ้าเอาไปให้องค์กรที่มีอยู่แล้ว เราอาจได้แค่คำขอบคุณ แต่ถ้าเอาไปให้จุดที่ยังขาด มันมีค่ามากกว่าคำขอบคุณมาก

พี่อีฟย้ำว่าการทำดีได้ดีมีอยู่จริง แต่ต้องถูกที่ ถูกเวลา และเหมาะสม เจนเสริมอีกคำว่าถูกคนด้วย

ปรับวิธีคิดยังไงเมื่อรู้สึกว่าชีวิตไม่ยุติธรรม

เริ่มจากการคิดดีกับตัวเองก่อน มองเห็นจุดแข็งของตัวเอง แล้วพูดกับตัวเองแบบที่เราไม่เคยพูด เช่น ทำไมเรื่องนี้เราทำแล้วไม่ได้อะไรกลับมาเลย

พี่อีฟเทียบกับการออกกำลังกาย เราอยากได้ร่างกายแข็งแรงก็ต้องลงมือทำ จิตใจก็เหมือนกัน ถ้าอยากคิดให้ดีขึ้น ก็ต้องฝึกคิดดีกับตัวเองก่อน

พอคิดดีกับตัวเองได้ เราจะไม่เอาไปเทียบกับคนอื่นแบบเดิมอีก การเห็นว่าเจนได้แบบนี้แต่เราไม่ได้ อาจทำให้เกิดมุมใหม่ๆ ได้มากกว่าการนั่งน้อยใจ

ความไม่ยุติธรรมในความสัมพันธ์เกิดจากอะไร

เจนยกกรณีรักแฟนมาก ทำดีกับแฟนมาก แต่แฟนไม่ได้ตอบกลับมาเท่าที่หวัง พี่อีฟชวนมองว่าการไม่ได้รับกลับมาเท่าที่ต้องการ กับความไม่ยุติธรรม มันอาจไม่ใช่เรื่องเดียวกัน

ลองหาคำตอบกับตัวเองว่าเขาให้เรากลับมาไม่เท่าที่เราอยากได้หรือเปล่า แล้วฝึกคิดให้หลากหลายขึ้น ไม่ใช่คิดบวกแบบหลอกตัวเอง แต่คิดให้เห็นว่ามันมีด้านอื่นอีกไหม

เรื่องนี้ใช้ได้กับทุกความสัมพันธ์ ไม่ใช่แค่คู่รัก พี่อีฟปิดท้ายว่าการปรับความคิดแบบนี้ทำให้ชีวิตเรามีสุขภาพใจที่ดีขึ้น