ทำไมเราชอบหนีปัญหา? เช็คตัวเองว่าเป็นคนชอบหนีปัญหาหรือเปล่า

เวลาเจอปัญหา แต่ละคนตอบสนองไม่เหมือนกัน บางคนเลือกเผชิญหน้า บางคนเลือกถอยออกมาก่อน การถอยไม่ใช่เรื่องผิดเสมอไป มันเป็นกลไกป้องกันตัวเองแบบหนึ่ง แต่ถ้าหนีจนเคยตัว ปัญหาจะไม่หายไปไหน

ในพอดแคสต์ อ.จิต พิธีกรมิ้น เพียดา และน้องแทนจากเพจ Psyche Tour Live คุยกันเรื่องนี้อย่างตรงไปตรงมา ทั้งสองยอมรับว่าตัวเองก็เคยหนีปัญหา และแชร์ว่าการหนีปัญหามีทั้งข้อดีและข้อเสีย

ทำไมเราชอบหนีปัญหา

สาเหตุหลักมาจากประสบการณ์ในอดีต ถ้าเคยเจอปัญหาแล้วแก้ไม่ได้ รู้สึกเครียดมาก อกหักหนัก หรือสูญเสียเยอะ ครั้งต่อไปเราจะมีแนวโน้มหลีกเลี่ยงการเผชิญหน้ากับปัญหาแบบนั้น

น้องแทนเล่าว่าถ้าต้องแก้โจทย์ชีวิตแล้วสู้กับมันทันที บางทีมันเครียดและยิ่งแย่ เขาจึงเลือกถอยออกมาก่อน ซึ่งเขายอมรับว่านับเป็นการหนีปัญหาช่วงหนึ่ง เพราะไม่อยากเอาตัวเองไปเสี่ยง

อีกกรณีคือกลัวผู้ใหญ่ที่มีอายุ 40-50 ปี เพราะเคยมีประสบการณ์แย่กับคนกลุ่มนี้ พอต้องคุยกับลูกค้าหรือครูอายุเท่านี้ ก็จะพยายามหลีกเลี่ยง แม้จะเป็นเรื่องจำเป็น

หนีปัญหาแล้วปัญหาจบจริงไหม

ไม่จริง ปัญหาจะยังอยู่ที่เดิม ไม่ได้วิ่งตามเราโดยตรง แต่อาจตามมาทางอ้อมในรูปของผลกระทบหรือความทรงจำที่ผุดขึ้นมา

มันก็ตั้งอยู่ตรงนั้น มันก็อยู่ในสังคมนั้นอยู่เรื่อยๆ มีแต่เราที่พยายามปิดกั้น พยายามออกห่าง

การหนีทำให้เราสบายใจชั่วคราว แต่ปัญหายังคงอยู่และไม่ได้รับการแก้ไข เหมือนทิ้งของไว้แล้วไม่กลับไปเอา

การหนีปัญหาเกี่ยวข้องกับจิตวิทยาไหม

เกี่ยวข้องกับกลไกป้องกันทางจิต (Defense Mechanism) โดยเฉพาะ Denial หรือการปฏิเสธ เราใช้แรงกดเรื่องที่ไม่ชอบ ไม่กล้า ลงไปในจิตใต้สำนึกเพื่อลืมหรือไม่สนใจมัน

น้องแทนบอกว่าการใช้ Denial ในช่วงแรกที่เจอปัญหาไม่ผิด เพราะเราอาจยังไม่พร้อมแก้ แต่ถ้าใช้ไปเรื่อย ๆ มันจะกดไว้เฉย ๆ ไม่ได้หายไป

การวิ่งหนีกับเดินออกจากปัญหาไม่เหมือนกัน วิ่งหนีคือเอาตัวรอดจากอันตราย ส่วนเดินออกมาคือการสร้างระยะห่างเพื่อค่อย ๆ ทำความเข้าใจและแก้ไข

เช็คตัวเองว่าเป็นคนชอบหนีปัญหาหรือเปล่า

สังเกตว่าตอนเจอเรื่องสะเทือนใจ เครียด หรือเศร้า เราปิดการรับรู้ทุกอย่างไหม ไม่ฟัง ไม่พูด ไม่อ่าน แล้วเก็บตัวเงียบ ๆ

ถ้าเราไม่อยากเจอ ไม่อยากดูว่าเราเจ็บปวดยังไง ไม่อยากพูดถึงมัน นั่นแหละคือการหนีปัญหาอย่างหนึ่ง

อยู่กับคนที่ชอบหนีปัญหายังไงไม่ให้ Toxic

ในความสัมพันธ์ ถ้าคนหนึ่งชอบหนีปัญหาเวลาทะเลาะ อีกคนชอบเคลียร์ทันที ต้องเปิดใจคุยกันตั้งแต่แรกว่าตัวเองเป็นแบบไหน

น้องแทนเน้นว่าต้องคุยกันแบบ Deep Conversation บ่อย ๆ ดีกว่าให้อีกฝ่ายเดา เพราะถ้าไม่บอก เขาจะไม่รู้ว่าเราชอบหรือไม่ชอบอะไร

ถ้าปล่อยให้ความขัดแย้งแบบนี้เกิดเรื่อย ๆ โดยไม่คุยกัน อาจกระทบความสัมพันธ์และกลายเป็น Toxic ได้

ข้อดีและข้อเสียของการหนีปัญหาคืออะไร

ข้อดีคือช่วยให้เราถอยออกมา ไม่จมอยู่กับความเครียดจนเกินไป แล้วค่อยกลับไปรีเซตใหม่เมื่อพร้อม

ข้อเสียคือปัญหายังอยู่ที่เดิม ไม่ได้รับการแก้ไข เหมือนทิ้งไว้แล้วไม่กลับไปเอา

พิธีกรเสริมว่าการจมอยู่กับปัญหาในช่วงแรกทำให้คิดมาก โอเวอร์ทinking และเต็มไปด้วยความรู้สึกลบ การถอยออกมาก่อนน่าจะดีกว่า

มีวิธีเลิกหนีปัญหาไหม

น้องแทนแนะนำให้ relax ก่อน ดูแลจิตใจให้ดี แล้วค่อยกลับไปแก้ปัญหา เขาเล่าว่าตัวเองใช้วิธีหาของกินอร่อย ๆ หรือทำสิ่งที่อยากทำก่อน แล้วค่อยกลับมาทำงาน

พิธีกรแชร์ว่าลองถามตัวเอง 3 คำถาม ได้แก่ สิ่งที่ทำอยู่ช่วยแก้ปัญหายังไง จุดไหนที่ทำให้กังวล และอยากให้มันเป็นยังไง

การปรึกษาคนอื่นช่วยได้ เพราะบางทีเราคิดคนเดียวแล้วตัน การเปิดใจระบายให้คนข้าง ๆ ฟังก็เป็นการระบายความรู้สึกที่ดี

สุดท้าย การหนีปัญหาเป็นเรื่องปกติ แต่เมื่อพร้อมแล้วค่อยกลับไปจัดการกับมันตอนที่เราแข็งแรงที่สุด

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากรู้สึกว่าตัวเองหรือคนใกล้ตัวมีปัญหาสุขภาพจิต สามารถโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง