AI กับภาวะโลกร้อน ส่งผลต่อสุขภาพจิตอย่างไร

AI กับภาวะโลกร้อนส่งผลต่อสุขภาพจิตเรายังไง คำตอบสั้นคือ AI ใช้ทรัพยากรและน้ำมาก และภาวะโลกร้อนก็ทำให้เราวิตกกังวลจนเกิดความไม่มั่นคงในชีวิต

ในรายการ จิตติดจอ พี่เจนและฟิวชวนคุยเรื่องนี้ โดยยกตัวอย่างว่าการถาม AI หนึ่งครั้งใช้ปริมาณน้ำ 48 มิลลิลิตร ถ้าถาม 10-50 คำถามก็ใช้น้ำประมาณครึ่งลิตร

นอกจากน้ำแล้ว ยังมีการขยาย Data Center ในหลายพื้นที่ เช่น ที่แคลิฟอร์เนียใต้ มีการขยายพื้นที่ขนาด 4 สนามฟุตบอล ชาวบ้านในชุมชนล่ารายชื่อคัดค้านเพราะกลัวมลภาวะทางเสียงและค่าไฟที่เพิ่มขึ้น จนสุดท้ายโครงการถูกยุบลง

ส่วนผลกระทบจากภาวะโลกร้อนต่อจิตใจ มีการสัมภาษณ์คุณแม่ลูก 4 ในเมืองคาโลเลนี ประเทศเคนยา เธอเล่าว่าข้าวโพดถูกทำลายเพราะความแห้งแล้งและฝนไม่ตกตามฤดูกาล ทำให้เครียดมากเพราะนี่คืออาหารและรายได้ทั้งหมด

การสำรวจพบว่าประมาณ 45% รับรู้ว่าสภาพอากาศแปรปรวนและภาวะโลกร้อนส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิต โดยเฉพาะความไม่มั่นคงในชีวิต ทั้งเรื่องเศรษฐกิจ การงาน และภัยธรรมชาติ

เมื่ออากาศร้อนมาก เราต้องออกไปทำธุระข้างนอก กลับเข้ามาก็หงุดหงิดง่าย แค่อากาศร้อนก็ทำให้วันทั้งวันของเราเป็นวันที่แย่ได้

มนุษย์เราอยากรู้สึกว่าควบคุมชีวิตตัวเองได้ แต่ภาวะโลกร้อนเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้และควบคุมได้ยาก จึงไปกระตุ้นความวิตกกังวล เช่น อยู่คอนโดชั้นสูงก็คิดว่าชีวิตปลอดภัยไหม น้ำที่บ้านต่างจังหวัดจะท่วมไหม

ทางจิตวิทยามีคำเรียกความรู้สึกนี้ว่า Climate Anxiety หรือความวิตกกังวลต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ เป็นความรู้สึกทุกข์ใจ เครียด และไม่มั่นคงเมื่อโลกเปลี่ยนแปลง

เมื่อเราไม่มั่นคงภายในใจ สิ่งต่างๆ ก็กระทบเราได้ง่าย เครียดง่าย เศร้าง่าย หมดหวัง กระวนกระวาย และบางครั้งก็โทษตัวเองว่าเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา

AI เข้ามาเชื่อมกับ Climate Anxiety ยังไง เราจะเห็นคลิปน่ากลัวในฟีดเยอะขึ้น เช่น ภาพตึกถล่ม คลื่นยักษ์ แผ่นดินไหวรอยแยก ที่ดูจริงแต่จริงๆ แล้วเป็น AI สร้างขึ้น

ภาพและคลิปที่ถูกผลิตซ้ำๆ เพื่อเรียกยอดคลิก ทำให้เราคิดว่าโลกกำลังพังหรือเปล่า สติอาจแตกได้เพราะข้อมูลหนักๆ เข้ามาทุกวัน

เมื่อเจอซ้ำๆ เราก็เกิดการเรียนรู้ว่าสิ่งนี้สิ้นหวังกับชีวิตตัวเอง ซึ่งเป็นอะไรที่แย่มากที่จะเกิดขึ้นกับคนๆ หนึ่ง

อากาศร้อนมันทำให้วันทั้งวันของเราปันวันที่แย่ได้เลยนะ

AI ใช้ทรัพยากรและน้ำมากแค่ไหน

ยิ่งเราถามบ่อยก็ยิ่งใช้น้ำมากขึ้น และการขยายฐานข้อมูลก็ต้องขยาย Data Center ในหลายพื้นที่ ซึ่งส่งผลต่อชุมชนรอบข้าง

Data Center กระทบชุมชนอย่างไร

การขับเคลื่อนของชุมชนทำให้โครงการนั้นถูกยุบลง และมีการเคลื่อนไหวให้ปิดตัวลงอย่างถาวร ในประเทศไทยก็มีการขยาย Data Center เช่นกัน จึงต้องติดตามผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและการใช้น้ำ

ภาวะโลกร้อนส่งผลต่อจิตใจจริงหรือ

การสำรวจพบว่าประมาณ 45% รับรู้ว่าสภาพอากาศแปรปรวนและภาวะโลกร้อนส่งผลกระทบต่อสุขภาพจิต โดยเฉพาะความไม่มั่นคงในชีวิต ทั้งเศรษฐกิจ การงาน และภัยธรรมชาติ

Climate Anxiety คืออะไร

มนุษย์ต้องการควบคุมชีวิตตัวเอง แต่ภาวะโลกร้อนควบคุมไม่ได้ จึงกระตุ้นความวิตกกังวล เช่น อยู่คอนโดชั้นสูงก็คิดว่าชีวิตปลอดภัยไหม น้ำที่บ้านต่างจังหวัดจะท่วมไหม

เมื่อไม่มั่นคงภายในใจ สิ่งต่างๆ ก็กระทบเราได้ง่าย เครียดง่าย เศร้าง่าย หมดหวัง กระวนกระวาย และบางครั้งก็โทษตัวเองว่าเป็นส่วนหนึ่งของปัญหา

AI ทำให้ Climate Anxiety หนักขึ้นได้อย่างไร

ภาพเหล่านี้ถูกผลิตซ้ำๆ เพื่อเรียกยอดคลิก ทำให้เราเห็นบ่อยขึ้นและคิดว่าโลกกำลังพัง สติอาจแตกได้เพราะข้อมูลหนักๆ เข้ามาทุกวัน

เมื่อเจอซ้ำๆ เราก็เกิดการเรียนรู้ว่าสิ่งนี้สิ้นหวังกับชีวิตตัวเอง ซึ่งเป็นอะไรที่แย่มากที่จะเกิดขึ้นกับคนๆ หนึ่ง

เรารับมือกับความวิตกกังวลนี้อย่างไร

ในระดับส่วนตัวและชุมชน เราปรับเปลี่ยนพฤติกรรมในชีวิตประจำวันได้ เช่น ประหยัดพลังงานและน้ำ เลือกใช้ผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือสนับสนุนโครงการปลูกป่า

การติดตามข้อมูลและมีส่วนร่วมก็ช่วยได้ และที่สำคัญคือการดูแลใจตัวเองเมื่อความวิตกกังวลเพิ่มขึ้น

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากคุณมีความทุกข์ใจหรือกังวลมากจนกระทบชีวิตประจำวัน สามารถโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง