รักตัวเองกับเห็นแก่ตัวต่างกันไหม ฟังแล้วจะเข้าใจตัวเองมากขึ้น

รักตัวเองกับเห็นแก่ตัวมีเส้นบางๆ กั้นอยู่ แต่แยกออกจากกันได้ สองอย่างนี้ไม่ใช่เรื่องเดียวกัน การรักตัวเองคือการดูแลตัวเอง เห็นคุณค่าในตัวเอง และยอมรับตัวเอง ส่วนการเห็นแก่ตัวคือการเอาแต่ตัวเองโดยไม่สนคนอื่น

นิยามของคำว่ารักตัวเองของแต่ละคนไม่เหมือนกัน และนั่นไม่ใช่เรื่องผิด ในคลิปนี้พี่มายกับฟิวชวนคุยเรื่องนี้หลังไปงาน My Day ที่มีเวทีพูดถึงประเด็นรักตัวเอง แล้วพบว่าคนตอบแตกต่างกันมากจนน่ามาถกกันต่อ

รักตัวเองหมายถึงอะไร

พี่มายเล่าว่าไปค้นหาคำนิยามจากมุมจิตวิทยาแล้วเจอสามอย่างที่นักจิตวิทยาหลายคนพูดคล้ายกัน อย่างแรกคือการดูแลใส่ใจตัวเองให้มีสุขภาพกายและสุขภาพใจที่ดี

ยกตัวอย่างง่ายๆ ถ้าเราไม่สบาย ตัวร้อน เป็นแผล แล้วเราพยายามทำให้ตัวเองหายไวขึ้น นั่นก็คือการรักตัวเองแล้ว เคยไหมที่ไม่สบายแต่ยังฝืนหายามากินเองไม่ได้ปล่อยให้ตัวเองแย่ลง

อย่างที่สองคือการเห็นคุณค่าในตัวเอง หรือ self-esteem คือรู้สึกดีกับตัวเอง ยอมรับตัวเอง ไม่หวั่นไหวกับคำพูดคนอื่น และไม่ด้อยค่าตัวเอง

ฟิวเสริมว่าคำว่า low self-esteem ได้ยินบ่อยมากจนกลายเป็นคำที่คนเริ่มเข้าใจและตระหนักมากขึ้น เพราะทุกวันนี้มีทั้งคำพูดและสื่อที่คอยกดให้เรารู้สึกไม่ดีกับตัวเอง

อย่างที่สามคือการยอมรับตัวเอง ทั้งสิ่งที่เคยทำผิดพลาดและสิ่งที่เคยเจ็บปวด พี่มายบอกว่าข้อนี้ยาก เพราะการยอมรับว่าเราผิด หรือยอมรับว่าคนอื่นทำไม่ดีกับเรา มันไม่ง่ายเลย

ฟิวเลยเสนอเพิ่มอีกคำคือ self-compassion หรือการเห็นใจตัวเอง คือยอมรับตัวเองในแบบที่เราเป็น ไม่ใช่แค่รู้สึกดี แต่ใจดีกับตัวเองด้วย

รักตัวเองยากไหม

มีคนถามในไลฟ์ว่าคิดว่ารักตัวเองยากไหม พี่มายตอบตรงๆ ว่ายาก และยอมรับว่าไม่ได้รักตัวเองเต็มร้อยเปอร์เซ็นต์ มีบางช่วงที่ก็รู้สึกว่าไม่ได้รักตัวเองเหมือนกัน

ฟิวเสนอว่า ถ้าคำว่ารักตัวเองมันดูใหญ่เกินไป ลองย่อให้เหลือแค่คำว่ารักเฉยๆ ก็ได้ เพราะความรักของแต่ละคนหน้าตาไม่เหมือนกันอยู่แล้ว

พี่มายเล่าว่าความยากมันเริ่มตั้งแต่การทำความเข้าใจว่ารักตัวเองคืออะไร เพราะจิตใจของแต่ละคนแตกต่างกันมาก ในทางจิตวิทยาทุกอย่างเป็นทฤษฎี เวลาทำวิจัยต้องระบุว่านิยามตัวแปรมากจากใคร

รักตัวเองของทุกคนไม่มีผิดไม่มีถูก นิยามความหมายไม่เหมือนกัน

แล้วรักตัวเองของแต่ละคนเป็นแบบไหน

ฟิวเล่าว่ารักตัวเองในมุมของตัวเองคือการยอมรับตัวเอง ยอมรับทั้งข้อดีและข้อไม่ดี ทั้งส่วนที่เราชอบและไม่ชอบ เพราะการรักตัวเองมันพ่วงมากับการเข้าใจตัวเองด้วย

พอเราเข้าใจตัวเองแล้ว ยอมรับทุกส่วนได้แบบ as a whole นั่นแหละคือการรักตัวเองในแบบของฟิว

ส่วนพี่มายมองว่ารักตัวเองคือการไม่เอาเปรียบตัวเอง และไม่ให้คนอื่นเอาเปรียบเราด้วย ถ้าใครเริ่มล้ำเส้นหรือเอาเปรียบ ต้องรู้จักพูดว่าไม่ได้นะ ฉันมีขีดจำกัดของฉัน

คนฟังในไลฟ์แชร์กันหลายแบบ มีทั้งบอกว่ารักตัวเองคือการเลือกและตัดสินใจโดยไม่เบียดเบียนใคร การออกกำลังกายสม่ำเสมอ การกินอาหารอร่อยๆ การเลือกพาตัวเองไปในที่ที่ชอบ

คุณหลานตาซุนแชร์ว่า สำหรับผมการออกกำลังกายสม่ำเสมอ การกินอาหารอร่อยๆ นั้นก็คือการรักตัวเอง ส่วนคุณ Angel The Water Girl บอกรักตัวเองคือการเลือกพาตัวเองไปในที่ที่ชอบ

ต้องรักตัวเองก่อนไหมถึงจะรักคนอื่นได้

คำถามนี้ชอบโผล่มาเวลาคนอกหัก มักมีคนพูดว่าเธอยังไม่รักตัวเองเลย เธอจะไปรักคนอื่นได้ยังไง หรือมารักตัวเองก่อนดีกว่า อย่าเพิ่งไปรักคนอื่นเลย

ฟิวตอบว่าได้และไม่ได้ บางคนยังไม่รักตัวเองแต่ก็มีความรักกับคนอื่นแล้ว และอาจโชคดีที่คนที่รักด้วยช่วยเติมเต็มให้เรารักตัวเองได้เหมือนกัน

พี่มายมองว่าถ้าตอบว่าต้องรักตัวเองก่อนเท่านั้น มันดูใจร้ายกับคนที่อยากมีความรักจริงๆ การรักตัวเองและรักคนอื่นทำควบคู่กันได้ เรียนรู้ไปพร้อมกันได้

แต่ถ้าเรารักตัวเอง ใจเราจะแข็งแรงขึ้น เวลาเข้าไปในความสัมพันธ์ที่ไม่ดี เราจะไม่เจ็บมากเท่าคนที่ยังไม่รักตัวเอง

พี่มายเปรียบว่าเหมือนคนป่วยที่ได้กินยา กับคนที่ป่วยแล้วไม่ดูแลตัวเองเลย เวลารักใครก็อาจต้องกินยามากกว่า ถ้าใจเราแข็งแรงก็เหมือนมีเกราะบางๆ ไว้รับ

พี่มะเฟืองจากงาน My Day เสริมว่าความสัมพันธ์ที่ดีจะทำให้เรารักตัวเองไปด้วย และส่งเสริมให้เรารักคนรอบข้างได้ดีขึ้น

เห็นแก่ตัวต่างจากรักตัวเองตรงไหน

คุณหลานตาซุนถามในไลฟ์ว่ารักตัวเองกับเห็นแก่ตัวต่างกันยังไง พี่มายตอบว่ามันมีเส้นบางๆ กั้นอยู่ แต่ก็แตกต่างกันจริงๆ

รักตัวเองคือการดูแลตัวเองโดยไม่ทำร้ายใคร ส่วนเห็นแก่ตัวคือการเอาตัวเองเป็นศูนย์กลางโดยไม่สนใจว่าคนอื่นจะเดือดร้อน

การที่เรามีขอบเขต ไม่ยอมให้ใครเอาเปรียบ ไม่ใช่ความเห็นแก่ตัว แต่เป็นการปกป้องตัวเองจากการถูกทำร้าย

ในทางกลับกัน ถ้าเราบอกว่ากำลังรักตัวเอง แต่ทำโดยไม่แคร์คนอื่นเลย นั่นแหละที่เริ่มขยับเข้าเขตเห็นแก่ตัว

ทำไมเรื่องนี้ถึงถูกหยิบมาคุย

ฟิวเล่าว่าหัวข้อนี้มาจากงาน My Day ซึ่งมีเวทีของคุณพี่วีวิอเลสกับพี่มะเฟืองพูดถึงประเด็นรักตัวเอง แล้วรู้สึกว่ามันเป็นมุมมองที่แล้วแต่คนจริงๆ

ไม่มีคำตอบถูกผิดตายตัว ทุกคนแสดงความเห็นได้ และนั่นทำให้เรื่องนี้น่าชวนคุย เพราะคำว่ารักตัวเองของแต่ละคนไม่เหมือนกันอยู่แล้ว

พี่มายสรุปว่าจิตใจของคนเราแตกต่างกันมาก นิยามของแต่ละอย่างจึงขึ้นอยู่กับว่าเราจะนิยามมันออกมาหน้าตาแบบไหน

ในไลฟ์ยังมีคนแชร์อีกว่าถ้าคิดว่ารักตัวเองเป็นเรื่องใหญ่ ลองนึกถึงคำว่ารักเฉยๆ แล้วถามตัวเองว่า ถ้าเป็นคนอื่น เราจะรักเขายังไง ถ้านึกออก ก็อาจเป็นการรักตัวเองในอีกแบบหนึ่ง

บทความนี้เรียบเรียงจากเนื้อหาในคลิป ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ ถ้าคุณกำลังรู้สึกแย่กับตัวเองจนรับมือไม่ไหว โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง