หนังผีฮาโลวีนกับจิตวิทยาในหนังที่ดูแล้วใจสั่น

คืนฮาโลวีนสำหรับคนไทยส่วนใหญ่ไม่ได้มีกิจกรรมอะไรมากไปกว่าการอยู่บ้านหรือออกไปดูหนัง พิธีกรสองคนในรายการพักใจกับ Alljit Live เลือกใช้คืนนี้ชวนทุกคนคุยเรื่องหนังผีที่ตัวเองชอบ พร้อมแทรกมุมจิตวิทยาไว้ในคำแนะนำ ไม่ได้รีวิวแบบวิเคราะห์ลึก

แต่เล่าเหมือนเพื่อนคุยกันว่าไปดูมาแล้วรู้สึกอะไร

ประเด็นที่ทำให้บทสนทนาน่าสนใจกว่าการแจกลิสต์หนังคือคำถามว่า ทำไมหนังผีบางเรื่องถึงดูแล้วไม่ใช่แค่กลัว แต่สะท้อนอะไรบางอย่างในใจคนดูด้วย ฟิวกับแบมเลือกหนังมาแนะนำคนละสองสามเรื่อง แบ่งเป็นหนังไทยกับต่างประเทศ

และบอกไว้ชัดว่าไม่ต้องดูตามทั้งหมด ดูเรื่องที่ตรงกับความกลัวของตัวเองก็พอ

คืนฮาโลวีนในไทยคนส่วนใหญ่ทำอะไรกัน

พิธีกรเปิดคำถามนี้กับคนดู แล้วได้คำตอบที่ชวนขำอยู่ไม่น้อย มีคนตอบว่าไม่ได้ทำอะไรเลย เพราะกลัวว่าเดินไปเจอคนแต่งผี แล้วคนที่เราไปตกใจใส่ก็จะตกใจกลับ กลายเป็นตกใจกันไปกันมา สองชั้นซ้อน

อีกคนบอกว่าตื่นมาก็หล่อแล้ว นอนต่อดีกว่า มีคนแซวว่าตัวเองแต่งเป็นผีฟักทอง แต่กลัวคนดูจะเห็นเป็นส้มมากกว่า เพราะไปยืนอยู่ใต้ต้นส้ม

กิจกรรมฮาโลวีนในไทยจริง ๆ จึงมักมีแค่ตามร้านเหล้าหรือถนนคนเดินที่จัดอีเวนต์ ไม่ได้เป็นเทศกาลที่คนส่วนใหญ่จริงจัง

หนังผีที่ดูแล้วสะท้อนเรื่องตัวตนของวัยรุ่น

ฟิวเลือกหนังไทยเรื่องหนึ่งที่ตัวละครเป็นกลุ่มเด็กผู้หญิงที่ถูกไล่ล่าโดยคนใส่หัวกวาง สิ่งที่ฟิวสนใจไม่ใช่ฉากไล่ล่า แต่เป็นการที่ตัวละครไม่รู้ว่าตัวเองเป็นใครกันแน่

ฟิวเล่าว่าความสับสนในอัตลักษณ์เป็นเรื่องที่เจอบ่อยในวัยรุ่น และหนังเรื่องนี้เอาเรื่องนั้นมาเล่นผ่านสัญลักษณ์หลายอย่าง ตัวละครมีหลายตัวตนเหมือนมีหลายแอคเคานต์ในโลกโซเชียล

บางทีโลกไม่ได้อนุญาตให้เราได้เป็นในทุก ๆ อย่างที่เราอยากจะเป็น

ประโยคนี้เป็นประโยคท้ายเรื่องที่ฟิวจำได้ขึ้นใจตั้งแต่ตอนดูในโรง ตัวละครเอกลงไปในจิตใจตัวเอง แล้วเจอภาพนักจิตวิทยาหรือครูที่เป็นผู้หญิงพูดประโยคนี้ใส่

ฟิวมองว่าหนังเรื่องนี้ทำให้เห็นว่าปัญหาของตัวละครไม่ใช่ความผิดของตัวละครฝ่ายเดียว สังคมที่รายล้อมก็มีส่วนกดกรอบให้เขากลายเป็นแบบนั้น

ทำไมหนังผีถึงชอบเล่นเรื่องหลายตัวตน

แบมชวนคุยเรื่องการมีหลายแอคเคานต์ในโซเชียล ซึ่งกลายเป็นสัญลักษณ์ของหลายตัวตนในหนังวัยรุ่นหลายเรื่อง

เวลาอยู่กับเพื่อนคนหนึ่ง ความคิดความอ่านก็เปลี่ยนไป พออยู่กับพ่อแม่ก็เป็นอีกแบบ โซเชียลทำให้เรื่องนี้จับต้องได้ชัดขึ้น เพราะเราสร้างบุคลิกได้หลายแบบในเวลาเดียวกัน

วัยรุ่นที่กำลังหาตัวเองอยู่แล้ว ยิ่งเจอโลกออนไลน์ที่ให้เราสวมบทได้ไม่จำกัด ก็ยิ่งสับสนว่าแบบไหนคือตัวจริง

หนังไทยที่พูดเรื่องกลไกป้องกันตัวของคนร้าย

แบมแนะนำหนังไทยเก่าเรื่องหนึ่งที่ตัวเอกเป็นนักศึกษาแพทย์ ตามสืบเรื่องของผู้หญิงที่มาเข้าฝันบ่อย ๆ พอไปถึงตอนจบแล้วหักมุม

สิ่งที่แบมชอบคือการที่หนังแสดงให้เห็นว่าคนร้ายภายนอกดูเป็นคนปกติ รักครอบครัว แต่ตอนลงมือทำกลับใจเย็นเหมือนคนละคน

ระหว่างเรื่องมีกลไกป้องกันตัวชัดเจน ทั้งการไม่ยอมรับว่าตัวเองทำ และการโบยความผิดให้คนอื่นเพื่อลดความรู้สึกผิดของตัวเอง แบมบอกว่าคนเรียนจิตวิทยาดูเรื่องนี้แล้วน่าจะสนุก

อีกเรื่องที่ทั้งคู่หยิบมาคุยคือหนังที่ตัวละครอยากเป็นคนอื่นจนหักข้ามใจตัวเองไปทำเรื่องผิด ทั้งคู่เตือนว่าหนังเรื่องนี้ค่อนข้างแรง แต่ก็เป็นหนังไทยที่ดี

คนกลัวผีแบบไหนกันบ้าง

มีคนดูถามว่าเป็นผีตาดำหรือผีตาขาวน่ากลัวกว่ากัน พิธีกรตอบว่ากลัวผีทุกแบบ ไม่ต้องแบ่งความเท่าเทียม แต่ก็สังเกตว่าผีตาขาวคือภาพที่คนไทยคุ้น ส่วนผีตาดำมักเป็นแนวปีศาจ

อีกคนบอกว่ากลัวผีตายาย คือความเชื่อเรื่องผีบ้านผีเรือน แต่ก็แซวว่ายังไม่เคยมีผีมาบอกอะไรสักที

มีคนดูแนะนำหนังต่างประเทศเก่าเรื่องหนึ่งที่ว่าด้วยการถอดรหัสวิญญาณ พิธีกรรับไปจดไว้ดูต่อ

ทำไมพอโตขึ้นหลายคนกลัวผีน้อยลง

พิธีกรคนหนึ่งบอกว่าตอนนี้ไม่ค่อยกลัวผีแล้ว แต่กลับกลัวเรื่องที่ดูเป็นจริงได้มากกว่า เช่นคนที่ทำร้ายกัน เพราะมันเกิดขึ้นได้จริงในชีวิตประจำวัน

ตอนเด็กความกลัวผีจะแรงมาก โดยเฉพาะผีที่เห็นในหนังหรือในละคร ส่วนพอโตขึ้น ความกลัวค่อย ๆ ย้ายไปอยู่กับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้จริง ๆ มากกว่า

ทั้งคู่ปิดท้ายด้วยการบอกว่าใครที่อยากดูย้อนหลังสามารถรอได้ เพราะรายการจะรีรันในช่องยูทูปช่วงศุกร์เสาร์อาทิตย์ และสัปดาห์หน้าจะเปลี่ยนพิธีกรกับหัวข้อใหม่

บทความนี้เรียบเรียงจากบทสนทนาในรายการ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์ หากใครมีความเครียดหรือความคิดที่หนักใจจนอยากคุยกับคน สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง