Alljit Blog
อ่านทั้งกลุ่ม ฮีลใจตัวเองยังไง ในวันที่รู้สึกแย่ เส้นทาง · รักตัวเอง — คืนดีกับตัวเอง ตอนที่ 1 จาก 7
Learn & Share

เกลียดตัวเองบ้าง ก็ไม่เป็นไร

ไม่ชอบตัวเอง

ถ้าเราไถฟีดเราจะเห็นกระแสรักตัวเองที่ค่อนข้างเยอะ ซึ่งมันเป็นเรื่องดี แต่อาจมีอยู่หลายๆ

ครั้งที่เวลาที่เรารู้สึกแย่ หรือไม่รักตัวเองเราจะรู้สึกผิด เราจะฝืนให้ตัวเองคิดบวก จนบางทีมันแอบรู้สึกอึดอัดแปล ๆ

บางครั้งเราจะรู้สึกแย่กับตัวเอง แต่บางทีพอกระแสการรักตัวเองมันเยอะมาก ๆ มันก็เลยเหมือนบังคับให้เราพูดได้ไม่เต็มปาก

ชวนตั้งข้อสังเกต แล้วค่อยๆดูไปพร้อมกันว่า การแสการรักตัวเองมันเยอะไปจนเป็นผลเสียรึเปล่า 

Toxic Positivity / Toxic Self-love

มุมจิตวิทยาใช้คำว่า Toxic Positivity คิดบวกจนเป็นพิษ

หมายถึงการกระทำที่ หลีกเลี่ยง กดเก็บ หรือปฎิเสธความรู้สึกหรือประสบการณ์เชิงลบ

ปฎิเสธอารมณ์ของตัวเองหรือคนอื่น แล้วยืนกรานที่จะให้คิดบวกแทน “หลีกเลี่ยง เก็บกด ปฎิเสธ ประสบการณ์เชิงลบของตัวเอง/คนอื่น”

การหลีกเลี่ยงอารมณ์ในระยะยาวจะทำให้เรารับมืออารมณ์ไม่เป็น จัดการอารมณ์ตัวเองไม่ได้

และบางครั้งก็คาดหวังว่าทุกอย่างจะต้องดี จะต้องสวยงาม ต้องมองโลกในแง่บวกสิแล้วมันจะจบได้ด้วยดี

ซึ่งบางสถานการณ์ตรงหน้า มันเกินที่จะอธิบายได้แต่เราก็ยังจะไม่เป็นไร ธรรมชาติของคนเราถูกออกแบบมาให้มีหลายอารมณ์เกิดขึ้น

ถ้าเราจะปิดลบเปิดบวกอย่างเดียวบางอย่างที่เรากดไว้ มันจะทำร้ายเราในภายหลัง

เพราะฉะนั้นถ้าเราคิดบวกจนเป็นพิษจะสร้างปัญหาในการใช้ชีวิตกับเรา ผลกระทบการ Toxic Positivity ถ้าเราสะสมไปเรื่อย ๆ

ก็จะไปสู่ปัญหาสุขภาพจิตที่ร้ายแรงได้ เช่น ซึมเศร้า วิตกกังวล การเก็บกดความรู้สึก

แค่ไหนถึงรักมากเกินไป

  • รักตัวเองจน Toxic คือการไม่ให้ตัวเองได้พูดถึงเลย พูดไม่ได้ คิดลบไม่ได้ จนรู้สึกโดดเดี่ยว ถูกใช้เพื่อตัดบทคนอื่น ไม่อยากให้พูด ไม่อยากฟัง
  • พยายามผลักทุกอย่างออกไป ปลอบตัวเองแบบผิด ๆ ว่ามันจะไม่เป็นไรแต่จริง ๆ เป็น ซึ่งบ่อยมากเหมือนหลอกตัวเอง

5 สัญญาณ โลกสวยจนเป็นพิษ

  1. ปฎิเสธ เก็บกดอารมณ์เชิงลบ แทนที่ด้วยอารมณืเชิงบวกที่ปลอม (เราไม่ได้รู้สึกจริงๆ)  

2. แทรกแซงการแสดงออกทางอามรณ์โดยปกติ 

3. รู้สึกผิด / รู้สึกแย่กับความรู้สึกที่เกิดขึ้น

4. ไม่สามารถเคารพอารมณ์หรือประสบการณ์ของคนอื่นได้

5. ตำหนิความรู้สึกคนอื่น

6. ถูกคนรอบตัวเอาเปรียบแต่ก็ยังปลอบใจตัวเองว่าไม่เป็นไร หรือบางครั้งเราก็บิดความรู้สึกจริง ๆ ที่ควรเกิดขึ้นว่าเราไม่ชอบนะ

รับมือถ้าเราติดอยู่กับการโลกสวยจนเป็นพิษ

  • ประชุมกับตัวเอง ถามว่าเรากำลังรู้สึกยังไง ต้องการอะไรตอนนี้ โดยที่เราไม่ต้องกดดัน
  • ให้ตัวเองมองแง่บวก ไม่ชอบ โกรธ เกลียด มันรู้สึกได้
  • ยอมรับความรู้สึกทุกอย่างที่เกิดขึ้น ไม่ว่าจะบวกขนาดไหน หรือลบแบบขั้นสุด แต่ค่อย ๆ พาตัวเองไปยอมอารมณ์ที่เกิด
  • เรียนรู้ที่จะอยู่กับอารมณ์นั้น ๆ โดยที่เราต้องซื่อตรงกับตัวเอง
  • ถ้าหากเราจัดการตัวเอง ไม่ได้ ลองให้คนอื่นจัดการ เพื่อนสนิท ใครก็ได้ที่พอจะรับฟัง ช่วยเหลือเราได้

บางครั้ง เวลาเจอคนอื่นมาปรึกษาแล้วเขากำลังรู้สึกไม่ดี เราในหน้าที่สายซัพ เมื่อคำปลอบโยนหรือการแนะนำของเรา

ชี้ไปในทางที่ชวนให้ปฎิเสธอารมณ์เชิงลบที่เกิดขึ้น เช่น พยายามบอกให้เขามองในแง่บวก อย่าเศร้าเลย หรือ มองในแง่ดี คนอื่นแย่กว่าเราตั้งเยอะ 

เพราะฉะนั้นรับฟัง ด้วยความรู้สึกเข้าใจ แสดงให้เห็นว่าการมีอารมณ์เชิงลบต่าง ๆ นั้นเป็นเรื่องปกติธรรมดาของคนทุกคน

ให้อีกฝ่ายได้ระบายความรู้สึกอย่างที่กำลังรู้สึกจริง ๆ ไม่เอาบรรทัดฐานของใครไปวัดค่าคนอื่น เพราะคนเรามีพื้นฐานการเติบโตและสภาพแวดล้อมแตกต่างกัน 

มันโอเคที่จะไม่ชอบตัวเองบ้าง มันโอเคที่จะเล่ามุมที่ไม่บวกให้ใครสักคนฟัง มันคืออารมณ์ ๆ หนึ่ง ให้มันเข้ามา ยอมรับว่ามันมีอยู่ แล้วสุดท้ายก็ปล่อยให้มันไหลออกไปตามธรรมชาติ

และก็บางทีการไม่ชอบตัวเองบ้างมันก็ดีนะสำหรับมาย บางทีเราอยู่ในช่วงเวลาที่ไม่ชอบบ้างเพื่อจะได้ตกตะกอน

อะไรบางอย่างหรือหาข้อบกพร่องของตัวเอง แต่อย่าให้มันมาควบคุมเรา ทุกความรู้สึกที่เกิดขึ้นมันเกิดได้มันก็หายไปได้เหมือนกัน 

คลิปต้นทาง

เกลียดตัวเองบ้าง ก็ไม่เป็นไร

เผยแพร่คลิป

ดูคลิปต้นทางบน YouTube

ทีม Alljit

บทความนี้เรียบเรียงจากรายการของ Alljit ที่พูดคุยกับนักจิตวิทยา จิตแพทย์ และคนที่เคยผ่านเรื่องนั้นมาก่อน เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาเฉพาะราย

นโยบายบรรณาธิการและการอัปเดตเนื้อหา