เกษียณแล้วทำอะไรดี วางแผนชีวิตวัยเกษียณไม่ให้เหงาและเคว้ง
เกษียณแล้วไม่ใช่แค่เรื่องเงิน แต่ต้องเตรียมใจรับมือกับบทบาทที่หายไป เวลาว่างที่เพิ่มขึ้น และสังคมที่เปลี่ยนไป ฟังวิธีคิดจากคนที่เคยว่างงานก่อนเกษียณจริง

หลายคนวางแผนเกษียณไว้แค่เรื่องเงิน แต่พอถึงวันนั้นจริงกลับรู้สึกเคว้ง เพราะบทบาทหน้าที่ที่เคยมีหายไปหมด เพื่อนร่วมงานไม่เจอกันทุกวัน และเวลาว่างที่เพิ่มขึ้นกลับทำให้เหงามากกว่าที่คิด
พอดแคสต์ ออลจิตตอนนี้ชวนคุยเรื่องนี้แบบตรงๆ ผ่านประสบการณ์ของพิธีกรสองคนที่เคยว่างงานช่วงโควิด จึงเข้าใจความรู้สึกนั้นดี
เกษียณแล้วทำอะไรดี ทำไมหลายคนรู้สึกเคว้ง
คำตอบสั้นๆ คือ 因为我们เคยชินกับบทบาทในที่ทำงาน พอเกษียณ บทบาทนั้นหายไปทันที หลายคนจึงรู้สึกเหมือนไม่มีค่า ทั้งที่จริงแล้วเป็นเรื่องปกติที่ต้องเตรียมใจไว้ตั้งแต่ก่อนเกษียณ
พิธีกรเล่าว่าตอนว่างงานช่วงโควิดครั้งแรก รู้สึกว่าเวลามันเดินช้าไปเลย ตื่นมาอาบน้ำ กินข้าว เล่นโทรศัพท์ แล้วก็จบวัน ทั้งที่เมื่อก่อนมีงานมีการเงินเดือนให้ทำ
เฮ้ย ทำไมมันว่างจังเลย ไม่รู้จะทำอะไร ไม่มีรายได้ ไม่มีแพชชั่น
เกษียณแล้วเหงา เพราะสังคมหายไปจริงหรือ
จริง เพราะเพื่อนที่เจอกันบ่อยส่วนใหญ่คือเพื่อนร่วมงาน พอเกษียณก็ไม่ได้เจอกันตามเดิม ส่วนเพื่อนสนิทจากโรงเรียนก็ห่างกันไปตามวัย
วิธีรับมือที่พิธีกรใช้คือ คุยกับคนที่บ้านให้มากขึ้น ออกไปเดินเล่นเจอเพื่อนแถวบ้าน หรือไปร้านขายต้นไม้แล้วได้คุยกับคนที่ชอบปลูกต้นไม้เหมือนกัน
การมีสังคมใหม่ช่วยได้มาก เพราะบางทีเราอาจได้ความคิดเห็นหรือพลังบวกจากคนรอบข้าง มากกว่าอยู่คนเดียวแล้วคิดวนซ้ำ
เกษียณแล้วต้องมีเงินเท่าไหร่ถึงจะพอ
ไม่มีตัวเลขตายตัว แต่สิ่งสำคัญคือต้องประเมินรายรับรายจ่ายหลังเกษียณไว้ล่วงหน้า พิธีกรคนหนึ่งเล่าว่าคำนวณไว้ว่าถ้าเริ่มเกษียณตอน 60 แล้วอยู่ถึง 80 จะต้องใช้เงินวันละเท่าไหร่ เดือนละเท่าไหร่
ต้องเผื่อค่ารักษาพยาบาล และค่าซื้อของใช้ในบ้านที่ช่วยลดอุบัติเหตุ เช่น วัสดุกันลื่นในห้องน้ำ ราวจับ โถส้วมแบบนั่งราบ จัดบ้านให้โล่ง อากาศถ่ายเทสะดวก
เพราะเกษียณไม่ได้แปลว่ารายจ่ายจะน้อยลง บางคนกลับมีรายจ่ายเพิ่มขึ้นด้วยซ้ำ ถ้าไม่ได้เตรียมไว้ก็อาจเครียดเรื่องเงินตามมา
เกษียณแล้วดูแลสุขภาพอย่างไรไม่ให้สายเกินไป
ร่างกายคือสิ่งที่เปลี่ยนไปตลอดเวลา ต่อให้วางแผนการเงินดีแค่ไหน แต่ถ้าสุขภาพพังก็เที่ยวไม่ไหว ทำอะไรไม่เต็มที่
พิธีกรยอมรับว่าตอนนี้พยายามดูแลตัวเองมากขึ้น นอนให้พอ ดื่มน้ำให้มากขึ้น ทานอาหารให้ครบมื้อ เพราะถ้าฝืนนอนดึกต่อไปอีกหน่อยอนาคตจะแย่
ถึงเวลาพักก็พักให้เต็มที่ ถึงเวลาทำงานก็ทำให้เต็มที่
มีคนที่เก่งมาก ขยันมาก รวยมาก แต่มีอายุไม่ยืนยาวเพราะนอนน้อย ซึ่งเป็นเหตุผลสำคัญที่ทำให้ร่างกายไปต่อไม่ไหว
เกษียณแล้วอยู่บ้านเฉยๆ ดีจริงหรือ
การอยู่เฉยๆ อาจทำให้รู้สึกเบื่อและเหงาได้ง่าย ทางที่ดีคือหาอะไรทำที่มีความหมาย เช่น ปลูกต้นไม้ จัดสวน เรียนออนไลน์ในสิ่งที่สนใจ หรือทำอาหารขาย
พิธีกรเล่าว่าตัวเองชอบปลูกต้นไม้จนดินเต็มบ้านไปหมด อีกคนชอบแมวก็เคยคิดจะเปิดฟาร์มแมวหรือโรงแรมแมว แต่ก็ต้องดูทุนและความพร้อม
การมีกิจกรรมทำไม่ได้ต้องใหญ่โต ขอแค่เป็นสิ่งที่เราชอบและทำแล้วรู้สึกมีคุณค่า ก็ช่วยให้วันเกษียณไม่ว่างเปล่า
เกษียณแล้วต้องเรียนรู้เทคโนโลยีแค่ไหน
เทคโนโลยีเป็นตัวช่วยให้ชีวิตสะดวกขึ้น โดยเฉพาะแอปสั่งอาหารที่ช่วยให้ไม่ต้องออกไปซื้อของไกลๆ ในวันที่ไม่มีแรงขี่มอเตอร์ไซค์
ไม่จำเป็นต้องเก่งเทคโนโลยีล่าสุด แค่เรียนรู้และเข้าใจสิ่งที่ใช้ในชีวิตประจำวันก็พอ เช่น การเปิดอินเทอร์เน็ตค้นหาข้อมูล หรือใช้แอปสั่งอาหาร
ถ้าปิดกั้นตัวเองจากเทคโนโลยีเลย ก็อาจใช้ชีวิตลำบากขึ้น โดยเฉพาะเวลาที่ลูกหลานไม่ได้อยู่บ้าน
เกษียณก่อนกำหนดต่างจากเกษียณปกติอย่างไร
เกษียณก่อนกำหนดหรือ Early Retirement มีสองแบบ คือเกษียณตามโครงการของบริษัท กับเกษียณเพราะตัดสินใจลาออกเองก่อนถึงอายุเกษียณ
ไม่ว่าแบบไหนก็ต้องเจอการเปลี่ยนแปลงทั้ง 7 ด้านเหมือนกัน คือบทบาทสังคม ร่างกาย สังคม การเงิน การดำเนินชีวิต ครอบครัว และการทำให้ตัวเองมีความสุข
สิ่งที่ต้องระวังคืออารมณ์ความรู้สึกที่อาจตามมา ทั้งรู้สึกไร้ค่า เบื่อ เหงา การเตรียมใจไว้ตั้งแต่เนิ่นๆ จะช่วยให้รับมือได้ดีขึ้น
บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากมีความเครียดหรือคิดทำร้ายตัวเอง สามารถโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง
ทีม Alljit
บทความนี้เรียบเรียงจากรายการของ Alljit ที่พูดคุยกับนักจิตวิทยา จิตแพทย์ และคนที่เคยผ่านเรื่องนั้นมาก่อน เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาเฉพาะราย