เปราะบางไปไหม ทั้งที่เมื่อก่อนเคยเก่งกว่านี้ ช่วยยังไงดี

เคยเป็นคนอดทนได้เยอะ แก้สถานการณ์ได้ดีกว่านี้ แต่ตอนนี้ทำอะไรไม่ได้เลย ทำได้นิดหน่อยก็ยอมแพ้ คิดลบไปก่อนทุกเรื่อง นอนไม่หลับ และสร้างกำแพงกับตัวเองตลอด นี่คือคำถามที่เปิดรายการโหลต้าวปัญหา EP.4

ทีมงานมองว่าสิ่งแรกที่เห็นจากคำถามนี้คือการแปะป้ายตัวเองด้วยคำที่ใช้โบยตีตัวเองเต็มไปหมด ทั้งคำว่าไม่เก่งพอ รับมือไม่ได้ สมาธิแย่ลง

พวกเขาชวนให้ลองย้อนดูว่าคำพวกนี้เป็นเสียงของเราจริง หรือเป็นเสียงตำหนิจากคนอื่นที่ได้ยินซ้ำๆ จนกลายเป็นเสียงของเราเองในหัว

สิ่งที่เราคิดว่ามันแย่มันเกิดขึ้นได้ 50% พอ ๆ กับสิ่งที่มันจะดี

ทำไมเมื่อก่อนเก่ง ตอนนี้กลับเปราะบาง

ฟิวเสนอว่าถ้าเราเจอต้นสายของปัญหา จะรับมือได้ง่ายขึ้น เพราะหลายครั้งคำที่เราพูดกับตัวเองไม่ได้เกิดขึ้นเอง มันมาจากเสียงของคนอื่นที่เราจำได้

การที่สมองโฟกัสด้านแย่ไม่ใช่เรื่องผิดปกติ แต่มันทำให้เรามองไม่เห็นอีกครึ่งที่อาจจะดีได้เลย

คิดลบทุกเรื่อง จดอะไรช่วยได้จริงไหม

ฟิวแนะนำให้ลองหาสมุดเล่มเล็กมาจดเรื่องดีๆ ในชีวิต ฟังดูPositiveเกินไปสำหรับคนที่อยากเล่าเรื่องแย่มากกว่า แต่การจดช่วยให้สมองกลับมาอยู่ตรงกลางระหว่างเรื่องดีกับเรื่องแย่

ทำวันนี้สำเร็จอะไรก็ได้ ไม่ว่าจะเล็กหรือใหญ่ ลองจดไว้ก่อน แม้จะรู้สึกเขินหรือติดขัดที่ต้องมานั่งจดเรื่องดีๆ

มายเสริมว่าสมองที่คิดลบช่วยให้เราระวังตัว แต่อยากให้ลองมองโลกตามความเป็นจริง เพราะมันมีทั้งแง่ดีและแง่ลบ อย่างที่ฟิวบอก มันเกิดขึ้นได้พอๆ กัน

เวลาคิดลบจนหยุดไม่ได้ ควรถามตัวเองว่าอะไร

มายแนะนำให้หยุดแล้วถามตัวเองก่อนว่าตอนนี้กังวลเรื่องอะไร คิดมากเรื่องอะไร แล้วลองดูว่าเราแก้ไขมันได้ไหม ควบคุมมันได้ไหม

ฟิวเสริมอีกชั้นด้วยการกรองว่าสิ่งที่กังวลอยู่เป็นหน้าที่ของเราจริงหรือเปล่า

หลายเรื่องทั้งประเทศชาติ แผ่นดินไหว สึนามิ ครอบครัว เพื่อน เป็นเรื่องที่น่ากังวลก็จริง แต่เราทำอะไรกับมันไม่ได้

ถ้าคิดดีๆ ไม่ออก ให้ถามคนใกล้ตัวได้ไหม

ทีมงานยอมรับว่าการบอกให้คิดเรื่องดีๆ ตอนที่กำลังคิดลบอยู่เป็นเรื่องยาก เพราะสมองสั่งไปแล้วว่ามองด้านลบ

ทางออกที่เสนอคือลองถามคนใกล้ตัวว่าเรามีข้อดีอะไรบ้าง แม้จะดูเขิน หรือลองเขียนสิ่งที่เราชอบดู เพราะบางทีข้อดียังหาไม่เจอ แต่การสำรวจตัวเองอาจเจออะไรดีๆ ที่มองข้ามไป

เบื่อชีวิต ทำงานไปเรื่อยๆ ไม่มีเป้าหมาย ทำยังไง

มีคำถามจากยูทูปว่าไม่รู้จะทำอะไรกับชีวิตต่อไปดี ใช้ชีวิตอยู่กับการทำงานไปเรื่อยๆ จนเบื่อ

พี่เจนเล่าว่าเพิ่งคุยกับน้องวัยทำงานที่เพิ่งเจอการ Lay Off พนักงานออก ตอนนี้มีแค่ job เล็กๆ น้อยๆ น้องบอกว่าไม่ได้เร่งรีบอะไร แค่ใช้ชีวิตวันต่อวันให้ผ่านไปพร้อมกับความเบื่อ

พี่เจนบอกว่าถ้ายังทำอะไรไม่ได้ตอนนี้ ก็ให้ใช้ชีวิตวันนี้ให้ผ่านไปอีกหนึ่งวันพร้อมกับความเบื่อและความหมดไฟ เพราะเชื่อว่าสักวันจะมีจุดที่ใช้ชีวิตแบบนี้ต่อไปไม่ได้ แล้วจะลุกขึ้นมาหาอะไรที่พิเศษขึ้นเอง

แบมเสริมว่าตัวเองก็เคยรู้สึกแบบนี้ ตื่นมาทำงานเรื่อยๆ เป็นรูทีนซ้ำซาก วิธีที่ใช้คือหาเป้าหมายเล็กๆ ไม่ใช่เป้าหมายจริงจัง อย่างเดินกลับบ้านแทนนั่งรถ กินข้าวแทนเมนูเส้นที่กินติดกันหลายมื้อ หรือกลับบ้านไปดูซีรีส์สักตอนให้หัวใจกระชุ่มกระชวย

ฟิวบอกว่าเรื่องเป้าหมายชีวิตเป็นเรื่องใหญ่และชวนคุยยาก เคยมีคนมาคุยหลายคนแล้วเขาไม่รู้ว่าเป้าหมายชีวิตคืออะไร ส่วนใหญ่เป็นวัยทำงาน และมักติดอยู่ในลูปความคิดของตัวเอง

การหาความสุขในแต่ละวันหรือตั้งเป้าหมายสั้นๆ ที่ทำแล้วสำเร็จได้ จึงช่วยได้ในระยะสั้น ให้เติมไฟระหว่างวันไปก่อน แล้วค่อยคิดเรื่องเป้าหมายชีวิตเรื่อยๆ

วิตกกังวลเรื่องที่ยังไม่เกิด มีวิธีรับมือไหม

มายเล่าจากประสบการณ์ว่าส่วนใหญ่เรื่องที่กังวลเป็นเรื่องที่แก้ไขไม่ได้และยังไม่เกิดขึ้น วิธีของมายคือไม่คิดเรื่องที่กังวลไปก่อน แล้วค่อยหาวิธีแก้ตอนที่รู้สึกว่าพร้อม โดยไม่ต้องบอกตัวเองว่าต้องรีบแก้

แบมเสริมว่าถ้าความคิดยังวนอยู่ ให้เขียนออกมา เพราะพอเขียนจะเห็นชัดเป็นสเต็ปขึ้น สมาธิจะจดจ่อกับการเขียนมากขึ้น และเริ่มคิดได้เป็นระบบ

ทุกข์ซ้ำๆ จนหมดไฟ ต้องหยุดคิดวนยังไง

พี่เจนบอกว่าทุกข์เพราะคิดซ้ำนี่แหละ เราต้องไม่คิดซ้ำให้ได้ ซึ่งยาก แต่พอเรารู้ว่ากำลังทุกข์ ก็ไม่ต้องไปคิดต่อว่าชีวิตต้องไม่ทุกข์ ต้องไม่หมดไฟ ต้องแฮปปี้ตลอดเวลา มันไม่จำเป็นต้องเป็นแบบนั้น

ให้มันรู้สึกไปเถอะ

พี่เจนบอกว่าพอเรารู้ตัวว่ากำลังรู้สึกอะไรอยู่ มันจะเบาลงและดีขึ้นในชั่วขณะ ถ้าไม่ไหวจริงๆ ก็ให้ไปหาอะไรทำ อย่างเดินเล่น ขยับร่างกาย ทำกับข้าว หั่นผัก อ่านหนังสือ กินนม หรือดื่มน้ำ

เหนื่อยจนไม่อยากมีชีวิตอยู่ ทำทุกอย่างแล้วยังรู้สึกเดิม

มีคำถามสุดท้ายจากยูทูปว่าหนื่อยและเบื่อหน่ายกับการใช้ชีวิต ไม่อยากมีชีวิตอยู่ พบแพทย์ก็แล้ว หากิจกรรมทำและออกกำลังกายก็แล้ว แต่ช่วยได้แค่ชั่วครั้งชั่วคราว รู้สึกเปราะบางเหมือนแก้วที่รออะไรมากระทบแล้วแตกสลายไป

ทีมงานบอกว่าคนที่รู้สึกแบบนี้ไม่ได้อยู่คนเดียว มีอีกหลายคนที่ไม่รู้ว่าชีวิตจะไปทางไหนต่อ พี่เจนเล่าจากประสบการณ์ตอนเป็นซึมเศร้าว่ามันเป็นความสับสนและเหนื่อยมากกับการใช้ชีวิตอยู่ไปในหนึ่งวัน

พี่เจนบอกว่าการหาหมอและทำกิจกรรมช่วยได้ในระดับหนึ่ง แม้จะเป็นช่วงชั่วขณะ แต่อยากให้ทำต่อไป เพราะเดี๋ยวจะมีวันที่ดีขึ้นได้จริง และการเริ่มออกกำลังกายกับไปหาหมอถือว่าดีมากแล้ว ให้มองว่าตอนนี้ทำเพื่อผลระยะยาว ไม่ใช่ต้องได้เดี๋ยวนี้

ฟิวเสริมว่าถ้าเทียบกับตัวเองเมื่อวาน มันต่างกันอย่างเห็นได้ชัดและดีขึ้นกว่าไม่ว่าจะเดือนที่แล้วหรือสัปดาห์ที่แล้ว เพราะอย่างน้อยคุณวันทะพงก็เริ่มจัดการกับมันแล้ว ไม่ได้ปล่อยให้มันค้างอยู่

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัย หากคุณกำลังคิดทำร้ายตัวเองหรือมีความคิดอยากตาย โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง