เป็นคนใจเย็นจากข้างใน ทำได้จริงหรือ แค่ฝึกอดทนรอ

ความใจเย็นกับความใจร้อนไม่ได้ตัดสินจากบุคลิกภายนอกเสมอไป บางคนพูดจาเร็ว เสียงดัง ดูเหมือนคนใจร้อน แต่ข้างในนิ่งและรับมือกับความผิดพลาดได้

ในทางกลับกัน บางคนดูเงียบ สุภาพ แต่ข้างในร้อนรน ทนไม่ได้ รอไม่ไหว นี่คือคนที่เย็นนอกร้อนใน

พื้นฐานของความใจเย็นมาจากการตอบสนองทางอารมณ์ของจิตใจ ตั้งแต่ childhood เราถูกเลี้ยงดูอย่างไร ก็ส่งผลต่อวิธีจัดการความรู้สึกตอนโต

ทำไมบางคนใจเย็น บางคนใจร้อน

เด็กที่โตมาในบ้านที่พูดคุยกันตรงๆ ไม่ตะคอก ไม่โวยวาย พ่อแม่สอนให้อดทน รอเป็น แสดงความรู้สึกได้ จะโตมาเป็นผู้ใหญ่ที่จัดการอารมณ์ได้ดี

พอเกิดความรู้สึกอะไรขึ้นมา เขาจะรู้ว่าตัวเองรู้สึกอย่างไร ต้องแสดงออกแบบไหน และมีทางเลือกในการตอบสนอง

แต่เด็กที่ถูกต่อว่าบ่อยๆ ถูกตำหนิ ห้ามแสดงออก ถูกสอนให้เก็บกดอารมณ์ จะโตมาแบบคนที่ต้องเก็บกดอยู่ตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ใครมาต่อว่า

อีกกรณีคือเด็กที่อยากได้อะไรก็ได้ ร้องไห้ปุ๊บได้ทันที โตมาก็จะตามใจตัวเอง ไม่เคยรับมือกับการขาดใจ พอเจออะไรขัดใจนิดหน่อยอารมณ์ก็รุนแรง

เย็นนอกร้อนใน ต่างจาก ร้อนนอกเย็นใน ยังไง

คนที่ดูภายนอกกระโชกโฮกฮาก พูดจาว่องไว ทำอะไรเร็ว แต่ข้างในนิ่ง รับมือกับความผิดพลาดได้ นั่นเป็นแค่สไตล์การสื่อสาร เขาอาจเป็นคนใจเย็นจริงๆ

คนที่ภายนอกดูนิ่ง สุภาพ แต่ข้างในร้อนรน ทนไม่ได้ รับไม่ไหว นั่นต่างหากคือคนใจร้อนที่แท้จริง

วิธีสังเกตง่ายๆ คือเวลาเกิดเรื่องขึ้น เราเช็กข้างในตัวเองว่าร้อนรนไหม ถ้านิ่งจากข้างในแม้ภายนอกจะดูวุ่นวาย ก็ยังถือว่าใจเย็น

ฝึกเป็นคนใจเย็นจากข้างในได้ยังไง

หัวใจคือการเรียนรู้ที่จะ Delay หรือ Reroll ความรู้สึกก่อนตอบสนอง เมื่อเกิดอารมณ์ อย่าเพิ่งรีบตอบสนองทันที ให้เวลากับมันสักหน่อย

ยกตัวอย่าง เวลาโมโหเพื่อนจนอยากด่า ความโมโหคืออารมณ์ที่เกิดขึ้น ความอยากด่าคือความต้องการตอบสนอง ถ้าเราด่าออกไปเลยก็จบ แต่ถ้ารอได้ เราจะเริ่มคิดว่าเรื่องนี้สมควรทำไหม

ในตำราจิตวิเคราะห์เก่า มีกลุ่มผู้ป่วยที่เรียกว่า Sex Pervirtual เป็นกลุ่มที่รอไม่ได้ พอเกิดอารมณ์ทางเพศก็ต้องตอบสนองทันที ไม่รอคู่รัก ไม่รอสถานที่ที่เหมาะสม

แต่เราสามารถฝึกให้รู้จักรอ รอแล้วดูว่าระหว่างรอ ยังต้องการตอบสนองแบบเดิมไหม หรืออยากเปลี่ยนวิธีตอบสนอง นี่คือจุดเริ่มต้นของความใจเย็นจากข้างใน

เมื่อรู้สึกว่าตัวเองสติแตก ควรทำอย่างไร

หลายคนเคยรู้สึกว่าเมื่อไหร่โลกจะแตก อยากให้ทุกอย่างจบลง เพราะเหนื่อยที่จะแก้ปัญหา แก้เท่าไหร่ก็ไม่จบสักที

ถ้าคุณรู้สึกแบบนั้น อย่ากักเก็บ ไปหาพื้นที่ที่คุณจะระเบิดอารมณ์ได้ ไปกรีดร้อง ไปปลดปล่อย

การสติแตกไม่ใช่เรื่องผิด แต่ควรสติแตกในพื้นที่ปลอดภัย ไม่ทำร้ายใคร ไม่ทำร้ายตัวเอง แล้วพอจบก็ค่อยซ่อมตัวเอง ฟื้นฟูกลับมา

ถ้าหาพื้นที่ปลอดภัยไม่ได้ ลองเดินไปหน้ากระจก จินตนาการว่าคนที่ทำให้เราอัดอั้นอยู่ในกระจก แล้วพูดระบายออกไปเต็มที่ อยากด่าก็ด่า อยากโมโหก็โมโห

วิธีอื่น เช่น เขียนบันทึก ระบายสี วาดภาพ พูดอัดเสียงโดยหลับตา พูดจนกว่าจะสบายใจ หรือไปสถานที่ที่จ่ายเงินเพื่อทำลายข้าวของ ระบายออกอย่างถูกที่

ทำไมเราต้องยอมรับความจริงก่อนจะมีความสุขกับความทรงจำ

เมื่อสูญเสียอะไรไป ทั้งการจากเป็นและจากตาย สิ่งแรกที่ต้องทำคือยอมรับความจริงให้ได้ก่อน แล้วปล่อยให้ตัวเองรู้สึกเศร้าเสียใจอย่างเต็มที่ ให้เวลากับความรู้สึกนั้น

บางเรื่องอาจต้องใช้เวลาทั้งชีวิตเพื่อขับความรู้สึกบางอย่างออกจากความทรงจำ การจากลาที่เจ็บปวดเป็นเรื่องปกติของมนุษย์

เมื่อความเจ็บปวดหายไป เราสามารถเลือกได้ว่าจะมีความสุขกับความทรงจำนั้นไหม หรือจะให้มันเป็นความเศร้าตลอดชีวิต

เราเป็นคนออกแบบหน้าตาของความสุขเองได้ เมื่อเรายอมรับและอยู่กับความจริงได้แล้ว ความรู้สึกดีๆ จะเกิดขึ้นเมื่อเรานึกถึงความทรงจำนั้นโดยไม่ทรมาน

แต่คงเป็นไปได้ยากที่ความรู้สึกอื่นจะหายไปหมด อาจมีหลงเหลือบ้าง แต่มันจะไม่ทุกข์ทรมานเหมือนเดิม

แล้วถ้าฝึกแล้วยังทำไม่ได้ ควรทำอย่างไร

อย่างคาดหวังว่าคิดแล้วจะทำได้ทันที มันเป็นการฝึกฝน เหมือนกล้ามเนื้อที่ต้องค่อยๆ สร้างความแข็งแรง

บางคนทำได้ดีอยู่แล้วก็อาจใช้เวลาน้อย แต่บางคนเพิ่งเริ่มฝึกก็ต้องใช้เวลาสักพัก ไม่ต้องท้อแท้

ถ้ารู้สึกไม่ชอบตัวเองที่ต้องไปกรี๊ด ไประบาย ไปตะโกน ก็ให้ลองค่อยๆ ฝึกไป เริ่มจากวิธีที่ตัวเองสบายใจก่อน

จำไว้ว่าเราไม่ได้เป็นแบบนั้นทุกวัน และมันก็ไม่ได้แย่เลย ทุกคนสามารถไปอยู่ในจุดนั้นได้ ลองเป็นไปเลย จะได้ยอมรับตัวเองในเวอร์ชั่นนั้นได้

ให้เราในเวอร์ชั่นแย่ๆ ได้ดูแลเราในเวอร์ชั่นที่พยายามทำให้ทุกอย่างดีขึ้น ไม่มีอะไรแย่เสมอไป

เฮ้ย ณ ตอนนี้มันใช่แบบนั้นไหมวะ ตอนนี้มันสมควรทำไหม

ท้ายที่สุด การเป็นคนใจเย็นไม่ใช่แค่การแสดงออกภายนอก แต่คือการที่จิตใจนิ่ง สงบ และรู้จักอดทนรออย่างแท้จริง

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากคุณรู้สึกไม่สบายใจหรือต้องการความช่วยเหลือ สามารถโทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง