ทำไมเราถึงชอบโทษตัวเอง แล้วจะหยุดวงจรนี้ได้ยังไง

เวลาเจอเรื่องไม่ดีหรือรู้สึกไม่ปลอดภัยกับความรู้สึกของตัวเอง เรามักคิดว่าความผิดอยู่ที่ตัวเองก่อนใครเสมอ ทั้งที่บางครั้งเรายังไม่ทันประเมินด้วยซ้ำว่าเกิดอะไรขึ้นจริง ๆ

การโทษตัวเองเป็นเรื่องธรรมดาที่ใครก็เป็นได้ แต่พอเกิดขึ้นบ่อยเกินไป มันเริ่มกัดกินสุขภาพจิตของเราได้เหมือนกัน

โทษตัวเองบ่อยแค่ไหนที่เริ่มไม่ปกติ

การโทษตัวเองคือการที่เรามองว่าเราไม่ดี เราไม่เก่ง ประเมินศักยภาพและความสามารถของตัวเองต่ำกว่าความจริงที่เรามี

พอคิดแบบนี้ซ้ำ ๆ ทุกอย่างก็กลายเป็นความผิดของเราคนเดียว จนไม่กล้าลงมือทำอะไรให้ตัวเองประสบความสำเร็จ

มันเหมือนเราสร้างภาพตัวเองขึ้นมาใหม่ในเวอร์ชันที่แย่ลง แล้วใช้ภาพนั้นเป็นเหตุผลในการตำหนิตัวเองครั้งแล้วครั้งเล่า

ทำไมเราถึงเลือกโทษตัวเอง

รากหนึ่งของการโทษตัวเองมาจากการที่เราเติบโตมาในครอบครัวที่ทำให้เรารู้สึกไม่มั่นใจในสิ่งที่ตัวเองทำ

พอเกิดความผิดพลาดขึ้น เราจึงมองว่ามันเกิดที่ตัวเราก่อน แล้วเลือกที่จะโทษตัวเองโดยอัตโนมัติ โดยไม่ทันดูว่าสถานการณ์จริงเป็นอย่างไร

เออฉันนี่ไม่ได้เรื่องเลย เป็นลูกที่ไม่ดี เพราะฉันเป็นแบบนี้คนอื่นเลยต้องเดือดร้อน

คำพูดแบบนี้คือสิ่งที่คนที่โทษตัวเองมักพูดกับตัวเองในหัว เวลาเจอเหตุการณ์ที่ไม่ชอบมาพากลหรือรู้สึกว่ามันไม่ปลอดภัย

โทษตัวเองแล้วชีวิตดีขึ้นจริงไหม

การโทษตัวเองไม่ช่วยให้อะไรดีขึ้น มันแค่ทำให้เราหมกอยู่กับความรู้สึกผิด โดยไม่ได้แก้ปัญหาที่ต้นเหตุเลย

บางคนใช้การโทษตัวเองเป็นกลไกป้องกันตัวเอง ไม่ให้ต้องเผชิญกับความจริงที่เจ็บปวด

แต่มันก็ไม่ได้ต่างอะไรจากคนที่พยายามหนีปัญหา แล้วไม่ยอมเข้าไปจัดการกับสิ่งที่มันเป็นปัญหาอย่างแท้จริง

เริ่มดึงตัวเองออกจากวงจรนี้ยังไง

เริ่มจากฝึกทันความคิดของตัวเองให้ได้ก่อน แล้วค่อยตรวจสอบว่าสิ่งที่เกิดขึ้นกับตัวเราจริง ๆ มันคืออะไร

ระหว่างนั้นลองใส่อะไรที่มันบวก ๆ เป็นด้านดี ๆ ของตัวเองลงไปบ้าง ไม่ใช่มีแต่คำตำหนิ

ฝึกสังเกตแบบนี้กับตัวเองบ่อย ๆ จนทำให้เห็นภาพตัวเองชัดขึ้นทีละนิด

ถ้าต้องโทษตัวเอง ลองเปลี่ยนเป็นอะไรได้บ้าง

แทนที่จะลดคุณค่าตัวเองลง ลองเปลี่ยนเป็นการหาวิธีพัฒนาสิ่งที่เราเลือกมาเป็นเหตุผลในการโทษตัวเอง

เพราะการนั่งโทษตัวเองซ้ำ ๆ ไม่ได้พาเราไปไหนไกลกว่าการอยู่กับความผิดที่บางทีอาจไม่ใช่ของเราเลย