รวมพอดแคสต์คนคิดมาก หยุดคิดวนซ้ำไม่ได้ควรทำยังไง

ความคิดมากไม่ใช่เรื่องผิดปกติ ทุกคนมีระบบคิดวิเคราะห์ติดตัวมาตั้งแต่เกิด สิ่งที่ต่างกันคือความถี่และระยะเวลาที่มันอยู่กับเรา บางคนคิดเรื่องงาน เรื่องเรียน เรื่องเงิน เรื่องความสัมพันธ์ แล้วปล่อยผ่านได้

แต่ถ้าความคิดนั้นวนซ้ำอยู่เรื่องเดิม ๆ จนกระทบการนอน สมาธิ และการตัดสินใจ นั่นคือจุดที่เราควรกลับมาดูตัวเอง

คิดมากกับคิดเยอะต่างกันยังไง

การคิดเป็นกระบวนการของร่างกายที่ทำงานอัตโนมัติ เรามักไม่ทันรู้ตัวว่ามันเริ่มไปแล้วด้วยซ้ำ แต่การคิดมากที่หยุดไม่ได้คือการที่เราเลือกคิดเรื่องเล็ก ๆ ซ้ำบ่อยครั้ง จนมันกลายเป็นนิสัยของตัวเอง

พิธีกรในคลิปเล่าว่า บางคนเก็บเรื่องด้านไม่ดีของตัวเองมาคิดวน ทั้งที่เรื่องดี ๆ ก็มีอยู่ แต่สมองกลับไปหยิบด้านที่ทำให้รู้สึกแย่มาก่อน

อะไรทำให้เราคิดวนซ้ำไม่หยุด

นักจิตวิทยาในคลิปอธิบายว่ามันเป็นบุคลิกภาพอย่างหนึ่ง เกิดได้ทั้งคน introvert extrovert และ ambivert หนึ่งในสาเหตุที่พบบ่อยคือความกลัว กลัวว่าคนอื่นจะตัดสินเรายังไง กลัวว่าถ้าพูดแบบนี้เขาจะคิดกับเราอย่างไร

อีกกลุ่มคือคนที่ชอบความเป๊ะ ต้องเป็นหนึ่งคือหนึ่ง สองคือสอง ทำให้ตัดสินใจยาก เพราะกลัวว่าสิ่งที่ทำจะไม่สมบูรณ์แบบ

คนที่อ่อนไหวง่ายก็เข้าข่ายนี้ด้วย เวลาจะทำอะไรสักอย่าง สมองจะถามก่อนเลยว่าเขาจะคิดยังไงกับฉันบ้าง

มนุษย์เราทุกคนไม่สามารถที่จะหยุดความคิดของตัวเองได้ทันทีทันใด

คิดมากจนกระทบร่างกายเป็นแบบไหน

ในคลิปพูดถึงฮอร์โมนคอร์ติซอลและอะดรีนาลีนที่หลั่งออกมาเวลาที่เราคิดว่าตัวเองกำลังเครียด แต่ปัญหาคือมันไม่ยอมปิดสวิตช์ เปิดอยู่ตลอดเวลาโดยที่เราไม่รู้ตัว

อาการที่สังเกตได้คือเหนื่อยเหมือนนอนไม่พอ เบื่อง่าย สมาธิลดลง ความอดทนต่ำลง บางคนวางแผนอะไรก็ทำไม่ได้อย่างที่ตั้งใจ

บางคนต้องการคำยืนยันจากคนรอบข้างอยู่ตลอดเวลา เพราะความคิดที่วนซ้ำทำให้ไม่มั่นใจในตัวเอง

ทำไมเราถึงเลิกสนใจคนรอบตัว

เวลาที่เราจมอยู่กับความคิดตัวเอง เราจะลืมไปว่ายังมีสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัวตอนนี้อยู่ หลายคนเคยถูกคนข้าง ๆ ถามว่าเป็นอะไร ทำไมไม่สนใจกันเลย

นี่คือผลของการคิดวนซ้ำ มันดึงความสนใจทั้งหมดไปที่เรื่องเดียว จนคนรอบตัวเริ่มรู้สึกได้

จะดึงตัวเองกลับมาอยู่กับปัจจุบันได้ยังไง

ลองกลับมาสังเกตผ่านระบบสัมผัสทั้งห้า ว่าตอนนี้เรากำลังมองอะไรอยู่ อากาศเป็นยังไง เสียงที่ได้ยินคืออะไร มีกลิ่นอะไรอยู่ใกล้ตัว

วิธีนี้ช่วยให้ความคิดค่อย ๆ ช้าลง แล้วเราจะเริ่มประมวลผลได้ว่าเกิดอะไรขึ้นกับตัวเองกันแน่

อีกวิธีคือฝึกหายใจ ทำสัก 3 ถึง 5 ครั้ง ให้ร่างกายสงบลงก่อน แล้วค่อยมาจัดลำดับความคิด

พอสงบแล้วควรทำอะไรต่อ

แยกความคิดออกเป็นสองกอง กองที่เราจัดการได้กับกองที่ยังจัดการไม่ได้ เรื่องที่ทำได้เร็วก็เลือกทำอันนั้นก่อน เพื่อให้ความคิดหลุดออกไปทีละอย่าง

ส่วนเรื่องที่ยังจัดการไม่ได้และต้องรอเวลา ก็วางมันไว้ก่อน อย่าดันทุลังแก้ทั้งที่ยังไม่มีทางออก

พิธีกรยกตัวอย่างการทะเลาะกับแม่ ถ้ารู้สึกผิดและเรื่องไม่ยากเกินกว่าจะเดินไปขอโทษ ก็ลองทำดู แต่ถ้าเรื่องไหนเกิดขึ้นแล้วและแก้ไม่ได้จริง ๆ เราต้องเรียนรู้ที่จะปล่อยวาง แล้วกลับมาใช้ชีวิตกับปัจจุบัน

ถ้าอาการเครียดและความคิดวนซ้ำไม่ลดลง และเริ่มกระตุ้นอาการทางกายให้ชัดขึ้น การพบจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาคือทางเลือกที่ควรพิจารณา

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัย หากคุณกำลังรู้สึกแย่จนรับมือไม่ไหว ติดต่อสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง