จัดการอารมณ์ผ่านศิลปะบำบัด วาดหัวใจตัวเองเพื่อเข้าใจความรู้สึก

บางครั้งเรารู้สึกอึดอัดแน่นๆ ในใจ แต่ไม่รู้จะอธิบายออกมาเป็นคำพูดยังไง การวาดรูปหัวใจง่ายๆ แล้วตั้งชื่อให้มัน คือวิธีที่ช่วยให้เราเห็นและเข้าใจอารมณ์ของตัวเองได้ทันที โดยไม่ต้องพึ่งคำพูด

ฟิวส์พิธีกรรายการ Note To Myself ชวนทำกิจกรรมที่ชื่อว่าหน้าตาของหัวใจ ใช้แค่กระดาษกับปากกา วาดรูปทรงหัวใจตามที่รู้สึก แล้วตั้งชื่อภาพ จากนั้นค่อยๆ ถามตัวเองว่าทำไมถึงวาดแบบนี้ ทำไมถึงเลือกสีนี้

ศิลปะบำบัดเหมาะกับคนที่อธิบายไม่เก่งหรือใช้คำพูดไม่เก่ง เพราะการวาดช่วยให้แสดงออกได้อิสระมากกว่าภาษา ไม่จำกัดอายุ ผู้ใหญ่ก็ทำได้ และนักจิตวิทยาสามารถใช้ภาพเป็นจุดเริ่มต้นในการพูดคุยเพื่อทำความเข้าใจจิตใจ

ทำไมบางครั้งเราจึงอธิบายความรู้สึกเป็นคำพูดไม่ได้

เพราะอารมณ์บางอย่างมันรวมกันอยู่ข้างใน ซับซ้อนจนไม่รู้จะเริ่มตรงไหน บางทีก็รู้สึกเหมือนมีก้อนอะไรบางอย่าง แต่พอจะพูดกลับนึกคำไม่ออก การวาดจึงเป็นทางออกที่ตรงไปตรงมา

กิจกรรมหน้าตาของหัวใจทำอย่างไร

เริ่มจากเตรียมกระดาษกับปากกาหรือสีที่ถนัด วาดรูปทรงหัวใจตามที่รู้สึกตอนนี้ จะเป็นขาวดำหรือระบายสีก็ได้ แล้วตั้งชื่อภาพนั้น

ฟิวส์เล่าว่าตอนวาด เขาเลือกใช้สีไม้แต่สุดท้ายก็หยิบปากกาไฮไลท์มาระบาย เพราะอยากให้สีสดและไล่เฉดชมพู ฟ้า ม่วง เขาตั้งชื่อภาพว่าภูเขาระเบิด เพราะรู้สึกว่ามันมีความระเบิดแตกกระจาย

ฟิวก็ถามตัวเองว่าฟิวรู้สึกว่ามันมีความระเบิดอะมันมีความแบบแตกกระจาย

ถามตัวเองอย่างไรหลังวาดเสร็จ

ลองดูที่ชื่อก่อน ทำไมเราถึงตั้งชื่อนี้ ตอนตั้งรู้สึกยังไง ต่อไปดูที่รูปทรงว่าทำไมวาดแบบนี้ มันให้ความรู้สึกอะไร แล้วดูที่สีว่าเลือกสีอะไรเพราะอะไร ค่อยๆ ถามไปเรื่อยๆ คำตอบจะค่อยๆ โผล่ขึ้นมา

ศิลปะบำบัดต่างจากการพูดคุยทั่วไปอย่างไร

นักจิตวิทยาจะดูตั้งแต่ตอนที่เราวาด สังเกตว่ามีประเด็นไหนน่าสนใจ แล้วชวนคุยหลังวาด แต่นักจิตวิทยาไม่ได้บอกว่าภาพหมายถึงอะไร เขาแค่ช่วยตั้งคำถามเหมือนถือไฟฉายส่องให้เราเห็นเอง

ถ้ารู้สึกว่ากิจกรรมนี้ยากไป ทำอะไรได้บ้าง

ฟิวส์บอกว่าถ้ารู้สึกว่ามันฟุ้งๆ ไม่มีวิธีการชัดเจน ให้ลองเขียนตอบคำถามง่ายๆ เช่น หลังจากทำกิจกรรมเสร็จรู้สึกยังไง หรือจะวาดเล่นๆ ไปเรื่อยๆ โดยไม่ต้องมีเหตุผลก็ได้

ทำไมการตระหนักรู้ทางอารมณ์จึงสำคัญ

ฟิวส์ยกงานวิจัยของคุณควา ฮิวแกน ว่าการมีสติรู้ตัวเมื่ออารมณ์เกิดขึ้น ทำให้เราเลือกตอบสนองได้อย่างมีสติ แทนที่จะปล่อยให้อารมณ์ควบคุมเรา

การตระหนักรู้ทางอารมณ์เป็นส่วนหนึ่งของ EQ หมายถึงการรับรู้เข้าใจอารมณ์ตัวเองและคนอื่น คนที่ทำได้จะจัดการอารมณ์ตัวเองได้ดีขึ้น

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัย หากต้องการความช่วยเหลือด้านสุขภาพจิต โทร 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง