เพราะว่าฉันเป็นคนอ่อนไหว หมายถึงอ่อนแอจริงหรือ
คนอ่อนไหวไม่ได้แปลว่าอ่อนแอเสมอไป บทสนทนานี้ชวนมองความอ่อนไหวในมุมใหม่ ทั้ง Highly Sensitive Person และวิธีอยู่กับมันอย่างเข้าใจ

คำว่าอ่อนไหวมักถูกต่อท้ายด้วยคำว่าอ่อนแอโดยอัตโนมัติ แต่ในคลิปนี้พิธีกรสองคนชวนกันตั้งคำถามว่า จริงหรือที่คนอ่อนไหวต้องอ่อนแอ และความอ่อนไหวที่แท้จริงมันคืออะไรกันแน่
ทั้งสองคนเริ่มจากเพลง 'เพราะว่าฉันเป็นคนอ่อนไหว' ของ Cat To Color แล้วพบว่าตัวเองก็เป็นคนอ่อนไหวเหมือนกัน จึงอยากคุยเรื่องนี้ให้ลึกกว่าแค่การร้องไห้ง่าย
ความอ่อนไหวหมายถึงอะไรกันแน่
คำว่าอ่อนไหวในที่นี้ไม่ได้หมายถึงแค่ร้องไห้ง่ายหรือโกรธง่าย แต่รวมถึงการเป็น Highly Sensitive Person หรือคนที่อ่อนไหวง่ายเป็นพิเศษด้วย
คนกลุ่มนี้มักคิดมาก เก็บรายละเอียดที่คนอื่นมองข้ามมาคิด และใส่ใจสิ่งรอบตัวมากกว่าคนทั่วไป ซึ่งบางครั้งก็ทำให้ตัวเองเหนื่อยโดยไม่รู้ตัว
Highly Sensitive Person คืออะไร
เป็นชื่อเรียกกลุ่มคนที่มีลักษณะอ่อนไหวง่ายเป็นพิเศษ คิดมาก หรือเอาสิ่งที่คนอื่นไม่ค่อยใส่ใจมาคิดซ้ำแล้วซ้ำอีก
พิธีกรย้ำชัดว่า Highly Sensitive Person ไม่ใช่โรคทางจิตเวช ไม่ได้จัดเป็นตัวโรค และไม่จำเป็นต้องได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นอะไร เพียงแต่เป็นลักษณะนิสัยแบบหนึ่งของคน
ทำไมคนอ่อนไหวถึงถูกมองว่าอ่อนแอ
เพราะคนอ่อนไหวมีอะไรกระตุ้นจิตใจได้ง่ายกว่า คนภายนอกจึงมักมองว่าบอบบาง อ่อนแอ หรือเจ้าน้ำตา
แต่เมื่อมองลึกลงไป คนที่อ่อนไหวง่ายมักเป็นคนที่มีความเห็นอกเห็นใจผู้อื่นสูง มี empathy และเป็นคนที่สังคมต้องการ เพราะใส่ใจความรู้สึกคนรอบข้างได้ดี
อ่อนไหวไม่ได้แปลว่าอ่อนแอ
ผู้หญิงอ่อนไหวมากกว่าผู้ชายจริงไหม
พิธีกรตั้งข้อสังเกตว่าผู้หญิงอาจแสดงความอ่อนไหวได้มากกว่า เนื่องจากฮอร์โมนและความคาดหวังทางสังคมที่ปลูกฝังมาตั้งแต่เด็ก
ยกตัวอย่างจากประสบการณ์ตรงของพี่มาย ที่เคยร้องไห้แล้วพ่อบอกว่าเป็นลูกสาวห้ามร้องไห้ ทำให้เรียนรู้ที่จะเก็บความรู้สึกไว้ตั้งแต่เด็ก
อะไรบ้างที่ทำให้คนอ่อนไหวรู้สึกสะเทือนใจ
คำตอบจากคนดูและพิธีกรมีหลากหลาย ตั้งแต่คนตะคอกใส่ เสียงดังในห้องเรียน ไปจนถึงความรัก ครอบครัว คนแก่ และสัตว์ที่เจ็บป่วย
- คนตะคอกหรือเสียงดังใส่ ทำให้รู้สึกตกใจและน้ำตาร่วงได้ง่าย
- สัตว์ที่เจ็บป่วยหรือถูกทำร้าย ดูคลิปแบบนี้ทีไรทำใจไม่ได้ทุกที
- คนพิการหรือคนที่ดูเหมือนจะอยู่คนเดียว พิธีกรมักเผลอคิดแทนว่าเขาเหงาหรือลำบากไหม
- ชาวต่างชาติที่นั่งกินข้าวคนเดียว หรือเดินอยู่ข้างถนนคนเดียว ก็ทำให้รู้สึกได้เหมือนกัน
บางคนในคอมเมนต์บอกว่าความรู้สึกของคนอื่นก็ทำให้อ่อนไหวได้ เหมือนเวลามีคนมาเสียงดังใส่ แล้วรู้สึกเหมือนโดนดุทั้งที่ไม่ได้ทำอะไรผิด
แค่ไหนถึงเรียกว่าอ่อนไหว
พิธีกรตอบตรงๆ ว่าไม่รู้เหมือนกัน เพราะความอ่อนไหวของแต่ละคนไม่เหมือนกัน บางคนแสดงออกด้วยการร้องไห้ บางคนแค่เงียบและรู้สึกเศร้าข้างใน
สำหรับพี่มาย ความอ่อนไหวไม่จำเป็นต้องถึงขั้นร้องไห้ แค่รู้สึกเศร้าแล้วดิ่งคนเดียวก็ถือว่าเป็นความอ่อนไหวแล้ว
การที่แต่ละคนมีจุดกระตุ้นไม่เหมือนกัน จึงไม่มีมาตรฐานตายตัวว่าต้องร้องไห้บ่อยแค่ไหนถึงจะเรียกว่าอ่อนไหว
อยู่กับความอ่อนไหวของตัวเองยังไง
การยอมรับว่าตัวเองเป็นคนอ่อนไหวเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญ พิธีกรเล่าว่าตอนแรกก็ไม่ค่อยพอใจกับความเป็นตัวเอง แต่เมื่อเข้าใจว่ามันมีข้อดีก็เริ่มมองมันต่างออกไป
คนอ่อนไหวมักเป็นคนที่แคร์คนอื่น เมื่อใครอยู่ด้วยก็จะรู้สึกว่าถูกใส่ใจเป็นพิเศษ และในทางกลับกัน คนที่ได้รับความใส่ใจนั้นก็ไม่ควรทำให้คนที่แคร์เราเจ็บปวด
การร้องไห้ก็เป็นวิธีระบายอย่างหนึ่ง ถ้ารู้สึกร้องไม่ออก อาจลองหาหนังเศร้า ฟังเพลงเศร้า หรือหาอะไรกระตุ้นให้ได้ระบายออกมา
บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยทางการแพทย์ หากรู้สึกว่าความอ่อนไหวรบกวนชีวิตจนใช้ชีวิตประจำวันลำบาก ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และหากต้องการระบายความรู้สึก สายด่วนสุขภาพจิต 1323 ให้บริการฟรีตลอด 24 ชั่วโมง
ทีม Alljit
บทความนี้เรียบเรียงจากรายการของ Alljit ที่พูดคุยกับนักจิตวิทยา จิตแพทย์ และคนที่เคยผ่านเรื่องนั้นมาก่อน เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาเฉพาะราย