Pay Later ช็อปก่อนจ่ายทีหลัง กับดักความสุขระยะสั้นที่ต้องระวัง

ช็อปก่อนจ่ายทีหลังให้ของกับเราทันที แต่ความเครียดทั้งหมดถูกผลักไปที่เดือนหน้า นี่คือหัวใจของ Pay Later ที่ทำให้หลายคนใช้จนกลายเป็นทุกข์

ฟิวและพี่มายชวนคุยเรื่องนี้เพราะทั้งคู่ใช้บริการนี้จริง และยอมรับว่าบางเดือนก็ใช้เกินกว่าที่ตั้งใจไว้

Pay Later คืออะไร ต่างจากบัตรเครดิตยังไง

Pay Later คือบริการที่ให้เราซื้อสินค้าก่อนแล้วค่อยจ่ายทีหลัง เลือกได้ว่าจะแบ่งจ่ายกี่งวด

จุดต่างจากบัตรเครดิตคือเราไม่ต้องมีบัตรก็ผ่อนได้ แค่โหลดแอปมาใช้สักพัก ระบบก็เปิดให้เราผ่อนกับตัวแอปได้เลย

พี่มายเสริมว่าบางแอปไม่ได้ให้แค่ผ่อนสินค้า แต่ถอนเงินมาใช้ในชีวิตประจำวันได้ด้วย ยิ่งทำให้การเป็นหนี้เข้าถึงง่ายขึ้นมาก

ทำไมเงินน้อยแล้วยิ่งอยากซื้อ

ฟิวเล่าว่าตอนเงินน้อยมันกดดัน พอมี Pay Later เราก็โยนความเครียดนั้นทิ้งไปก่อน บอกตัวเองว่าไม่เป็นไรผ่อนได้

พี่มายพูดตรงๆ ว่าการซื้อของมันได้ระบายอารมณ์ เครียดแล้วกดเข้าแอป ดูของน่ารักๆ แล้วรู้สึกดีขึ้น

เครียดใช่ไหม ฉันกดเข้าแอปแหละฉันดูว่ามีอะไรที่น่ารัก

พอเจอของที่แค่ดูก็ฮีลใจได้ ก็เลยซื้อเลย ทั้งที่จริงคือซื้อเพื่อระบายความเครียด

Red Lipstick Effect กับความเครียดที่ซ่อนอยู่

พี่มายเล่าถึงปรากฏการณ์ที่เวลาสังคมมีความกดดันหรือปัญหาเรื่องเงิน ยอดซื้อลิปสติกสีแดงจะพุ่งขึ้น

แนวคิดนี้ยังอธิบายการซื้อกล่องสุ่มหรือของชิ้นเล็กๆ ที่เรามีเงินพอจ่าย แต่ปัญหาใหญ่ยังแก้ไม่ได้

มันคือความรู้สึกว่าอย่างน้อยเรายังมีอำนาจพอจะซื้ออะไรเล็กๆ ให้ตัวเองได้

Procrastination การผลัดภาระให้อนาคต

ฟิวเชื่อว่าหลักใหญ่ที่อธิบาย Pay Later คือการผัดวันประกันพรุ่ง เอาความสุขเข้าก่อน

สมองเราหลีกเลี่ยงความเครียดเป็นปกติ พอมีตัวช่วยให้จ่ายทีหลัง มันเลยกลายเป็นการผลักภาระไปให้อนาคต

มีคำที่พี่มายยกมาคือการมองโรคในแง่ดี คิดว่าพรุ่งนี้ก็มีเงินเข้า เดือนหน้าก็ขายดี

ทำไมซื้อแล้วซื้ออีก โดปามีนอธิบายได้

ความสุขตอนรอของมาถึงหลั่งโดปามีน ทำให้เราอยากซื้อซ้ำแล้วซ้ำอีก

พี่มายชี้ว่าหลายครั้งเรามีความสุขแค่ตอนกดซื้อ ตอนของมาถึงมือจริงๆ กลับไม่ได้รู้สึกเท่านั้น

มันเลยกลายเป็นวงจรเสพติดที่ยิ่งซื้อก็ยิ่งอยากซื้อ

Pay Later มีข้อดีไหม

ทั้งคู่เห็นตรงกันว่าถ้าใช้เป็นและวางแผนเป็น มันก็มีประโยชน์

ของบางอย่างเราจ่ายเต็มก้อนไม่ไหว แต่ผ่อนได้ก็ถือเป็นการบริหารการเงินแบบหนึ่ง โดยเฉพาะสินค้าที่ดอกเบี้ย 0%

แต่ถ้าผ่อนหลายอย่างพร้อมกัน ดอกเบี้ย 0% ก็ยังเป็นหนี้ที่พอกพูนอยู่ดี

ห้ามใจตัวเองยังไงเมื่อของมันยั่ว

ฟิวเสนอให้เริ่มจากถามตัวเองว่าซื้อเพราะอารมณ์เชิงลบหรือเปล่า ถ้าเครียดแล้วซื้อ ความเครียดก็ยังอยู่

ลองหาวิธีอื่นที่เติมอารมณ์ได้ เช่นทำกิจกรรมอื่นแทนการซื้อ

ถ้าตอบตัวเองไม่ได้ว่าซื้อทำไม หรือตอบไม่หนักแน่น ก็เว้นไว้ก่อน

พี่มายใช้วิธีทำตารางค่าใช้จ่าย ดูว่าเดือนนี้ต้องจ่ายเท่าไหร่ ถ้าซื้อเพิ่มจะไหวไหม

อีกวิธีคือบอกตัวเองว่ารอได้ไหม เพราะทุกวันนี้แค่คลิกเดียวก็ซื้อได้ มันเลยฝึกความอดทนยากขึ้น

พี่มายยังแชร์ว่าอยากปิด Pay Later ให้หมดภายในปีหน้า แม้จะยังไม่แน่ใจว่าจะทำได้

การมีเพื่อนที่คอยเตือนสติว่าจำเป็นไหม อย่าเพิ่งซื้อ ก็ช่วยได้มาก เพราะส่วนใหญ่เพื่อนเรามักบอกให้ซื้อเลย

โปรโมชันแบบลดดีที่สุดตอนนี้ รีบก่อนหมด ยิ่งกดดันให้เราตัดสินใจเร็วขึ้น

บทความนี้ไม่ใช่การวินิจฉัย หากความเครียดเรื่องเงินส่งผลต่อใจอย่างหนัก ติดต่อสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรี ตลอด 24 ชั่วโมง