เป็นซึมเศร้าไหม เช็คตัวเองยังไงดี

เกณฑ์ที่ใช้กันทั่วไปคืออารมณ์เศร้าหรือหมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ เกิดขึ้นเกือบทั้งวัน แทบทุกวัน ต่อเนื่องอย่างน้อย 2 สัปดาห์ และเริ่มรบกวนการกิน การนอน การเรียนหรือการทำงาน ถ้าตรงตามนี้ควรให้จิตแพทย์หรือนักจิตวิทยาช่วยดู เพราะการปล่อยให้เวลาผ่านไปเฉย ๆ มักไม่ทำให้ดีขึ้นเอง

ใช้เป็นจุดเริ่มต้นได้ แต่ไม่ใช่คำวินิจฉัย ประโยชน์จริงของมันคือช่วยให้เราเรียบเรียงสิ่งที่รู้สึกออกมาเป็นคำ แล้วเล่าให้หมอฟังได้ง่ายขึ้น คะแนนสูงไม่ได้แปลว่าเป็นโรค และคะแนนต่ำก็ไม่ได้แปลว่าไม่ต้องไปหาใคร ถ้ามันรบกวนชีวิตอยู่ ก็ไปได้เลยโดยไม่ต้องรอคะแนน

ได้ เรียกกันว่า Smiling Depression หรือซึมเศร้าที่ซ่อนอยู่หลังรอยยิ้ม คนกลุ่มนี้ยังทำงานได้ ยังดูแลคนอื่นได้ จึงแทบไม่มีใครถามว่าโอเคไหม ความร่าเริงที่เห็นจากข้างนอกจึงไม่ใช่หลักฐานว่าข้างในไม่มีอะไร และไม่ใช่เหตุผลที่จะไม่ไปปรึกษาใคร

ยาต้านเศร้าไม่ใช่ยาเสพติด แต่ไม่ควรหยุดเอง เพราะการหยุดกะทันหันทำให้อาการกลับมาและรักษายากขึ้น ยาส่วนใหญ่ต้องใช้เวลาราว 1-2 สัปดาห์ขึ้นไปกว่าจะเริ่มเห็นผล และมักต้องกินต่อเนื่องหลายเดือน ถ้าผลข้างเคียงรบกวนมาก ให้บอกแพทย์เพื่อปรับขนาดหรือเปลี่ยนตัวยา

คนที่เคยผ่านมามักตอบว่า "ดีขึ้นจนใช้ชีวิตได้ตามปกติ" มากกว่าคำว่าหายขาด การรักษาด้วยยาและการพูดคุยทำให้อาการค่อย ๆ เบาลง จนถึงจุดที่เศร้าได้แบบคนทั่วไป ไม่ดิ่ง ไม่กินเวลาทั้งวัน บางคนค่อย ๆ ลดยาจนหยุดได้ตามที่แพทย์วางแผนให้ บางคนต้องดูแลตัวเองต่อเนื่องยาวกว่านั้น ซึ่งทั้งสองแบบไม่ได้แปลว่าล้มเหลว

ได้ทั้งคู่ และหลายคนก็ทำงานประจำไปพร้อมกับการรักษาอยู่แล้ว สิ่งที่ช่วยจริงคือการรู้ขีดจำกัดของตัวเองในแต่ละวัน และสื่อสารกับคนรอบตัวเท่าที่รู้สึกปลอดภัยจะบอก ส่วนความสัมพันธ์มักไปต่อได้เมื่อทั้งสองฝ่ายแยกออกว่าอะไรคืออาการของโรค อะไรคือตัวตนของเรา