พ่อแม่ไม่เข้าใจเรา ทำไงดี

ถ้าคุณกำลังพิมพ์ว่าพ่อแม่ไม่เข้าใจเรา ทำไงดี คุณไม่ได้แปลก และไม่ได้เป็นลูกที่แย่

คำตอบสั้น ๆ ที่นักจิตวิทยาบอกกับ Alljit เสมอคือ ให้แยกก่อนว่าเรื่องนี้เป็นความเห็นต่างระหว่างวัยที่ยังคุยกันได้ หรือเป็นบ้านที่ไม่ปลอดภัยซึ่งเราต้องดูแลตัวเองเป็นอันดับแรก

เพราะสองอย่างนี้ใช้วิธีรับมือคนละแบบกันเลย

หน้านี้รวมทุกเรื่องที่เราคุยกับนักจิตวิทยาและจิตแพทย์มาตลอดหลายปี ตั้งแต่การทะเลาะที่เกิดขึ้นเมื่อวาน ไปจนถึงแผลที่บ้านทิ้งไว้ตั้งแต่เรายังเด็ก

42 บทความในกลุ่มนี้

พ่อแม่ไม่เข้าใจเรา ทำไงดี ควรเริ่มจากตรงไหน

นักจิตวิทยาที่คุยกับ Alljit มักเริ่มจากคำถามเดียวกันว่า เรื่องที่ทะเลาะกันจริง ๆ แล้วคืออะไร เพราะหลายครั้งสิ่งที่พ่อแม่กลัวไม่ใช่สิ่งที่เราขอ แต่เป็นภาพในหัวของเขาเองที่มาจากคนละยุคสมัย

การเตรียมข้อมูลและเหตุผลไว้ก่อนคุย แล้วเลือกจังหวะที่ทั้งสองฝ่ายอารมณ์นิ่ง ได้ผลกว่าการอธิบายกลางวงทะเลาะเสมอ

ถ้ารู้ตัวว่าเสียงเริ่มดัง การขอเวลาถอยออกมาก่อนไม่ใช่การหนี แต่คือการรักษาบทสนทนาไว้ให้คุยต่อได้ในวันหลัง

แต่ถ้าคุยกี่ครั้งก็จบลงที่การเงียบใส่กัน ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่คำพูดในวันนั้น แต่อยู่ที่ความไว้ใจที่หายไปก่อนหน้านั้นนานแล้ว

ทำไมรู้สึกว่าพ่อแม่คาดหวังเกินไป ชอบเปรียบเทียบ และรักลูกไม่เท่ากัน

ความคาดหวังของพ่อแม่ส่วนใหญ่ไม่ได้เกิดจากการมองว่าเราไม่ดีพอ แต่เกิดจากความกลัวของเขาเองที่ไม่เคยถูกพูดออกมาตรง ๆ ปัญหาคือความกลัวนั้นเดินทางมาถึงเราในรูปของการเปรียบเทียบ การตีกรอบ และประโยคที่ทำให้เรารู้สึกว่าตัวเองไม่มีค่า

ส่วนความรู้สึกว่าพ่อแม่ลำเอียงนั้น ลูกรับรู้ได้จริงจากการกระทำเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน แม้ผู้ใหญ่จะยืนยันว่ารักเท่ากันก็ตาม

การยอมรับว่าเรารู้สึกแบบนี้ไม่ได้แปลว่าเราอิจฉาพี่น้องตัวเอง แต่เป็นจุดเริ่มต้นของการแยกความฝันของเขา ออกจากชีวิตของเรา

พ่อแม่ไม่ยอมรับแฟน หรือเราไม่ถูกกับครอบครัวเขา ทำยังไงดี

เวลาพ่อแม่ไม่ชอบแฟนของเรา สิ่งที่เขาค้านมักไม่ใช่ตัวคน แต่เป็นความกลัวว่าเราจะเจ็บ การถามกลับว่าเขาเห็นอะไรถึงเป็นห่วง ช่วยเปลี่ยนบทสนทนาจากการเถียงกัน ให้กลายเป็นการฟังกันได้

อีกด้านหนึ่ง ถ้าเราเป็นฝ่ายที่อึดอัดกับครอบครัวของแฟน สิ่งที่ต้องมีคือขอบเขตที่ชัดเจน และการให้แฟนเป็นคนสื่อสารกับครอบครัวตัวเอง ไม่ใช่ผลักให้เราไปเผชิญหน้าคนเดียว

บ้านไม่ใช่ Safe Zone ผิดไหมถ้ารู้สึกไม่ชอบพ่อแม่ตัวเอง

Safe Zone ไม่ใช่สถานที่ แต่คือความรู้สึกปลอดภัยที่จะเป็นตัวเอง บ้านหลายหลังจึงไม่ใช่ Safe Zone ของคนที่อยู่ในนั้น

นักจิตวิทยาคลินิกที่คุยกับ Alljit บอกตรง ๆ ว่า ถ้าลองตัดคำว่าพ่อแม่ออกไปก่อน แล้วมองว่าเขาคือคนคนหนึ่งที่ทำร้ายจิตใจเราได้ ความรู้สึกไม่ชอบที่เกิดขึ้นก็เข้าใจได้ และไม่ได้แปลว่าเราเป็นคนเลว

สิ่งที่ควรแยกให้ออกคือบ้านที่อึดอัดแต่ยังคุยกันได้ กับบ้านที่มีการทำร้ายร่างกาย คำพูด หรือการละเมิด ในกรณีหลัง ความปลอดภัยของเราต้องมาก่อนการรักษาความสัมพันธ์

ระหว่างที่ยังย้ายออกไม่ได้ การมีพื้นที่ปลอดภัยเล็ก ๆ นอกบ้าน และมีคนที่ไว้ใจได้อย่างน้อยหนึ่งคน ช่วยให้เราหายใจได้จริง

บาดแผลวัยเด็ก ทำไมโตแล้วยังเจ็บอยู่

สิ่งที่เกิดขึ้นตอนเด็กไม่ได้หายไปพร้อมกับวัย เพราะมันกลายเป็นวิธีที่เราใช้มองตัวเองและมองคนอื่นโดยไม่รู้ตัว การได้เรียกชื่อสิ่งที่เกิดขึ้นว่ามันคืออะไร มักเป็นก้าวแรกที่ทำให้คนรู้สึกว่าตัวเองไม่ได้คิดไปเอง

แผลเก่าไม่จำเป็นต้องหายสนิทเราถึงจะใช้ชีวิตได้ แต่ถ้ามันเริ่มกระทบการนอน การเรียน การทำงาน หรือความสัมพันธ์ การได้คุยกับนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์คือทางที่ตรงที่สุด

รูปร่างของแผลที่เจอบ่อยมีแบบนี้

ไม่กล้าไว้ใจใคร
กลัวการถูกทิ้งจนยอมทุกอย่าง
โตมาเป็นเด็กที่ต้องรับผิดชอบแทนผู้ใหญ่ทั้งบ้านตั้งแต่ยังไม่พร้อม

ถ้าเราเป็นฝ่ายที่ต้องดูแลพ่อแม่ หรือกำลังเป็นพ่อแม่เอง

หัวข้อชุดนี้เขียนถึงคนอีกฝั่งของบ้าน คนที่กำลังแบกค่าใช้จ่าย ดูแลพ่อแม่สูงอายุ หรือเพิ่งเป็นพ่อแม่คนแรกในชีวิต

ความกตัญญูในมุมของนักจิตวิทยาไม่ได้วัดกันที่จำนวนเงินที่ส่งกลับบ้าน แต่อยู่ที่ความสัมพันธ์ที่ทั้งสองฝ่ายยังอยู่ร่วมกันได้โดยไม่พังไปข้างหนึ่ง

คนที่ดูแลคนอื่นทั้งวันก็มีสิทธิ์เหนื่อย และมีสิทธิ์ขอความช่วยเหลือเหมือนกัน

คำถามที่คนถามบ่อย

รู้สึกไม่ชอบพ่อแม่ตัวเอง บาปไหม

ความรู้สึกไม่ใช่การกระทำ และไม่มีใครเลือกได้ว่าจะรู้สึกอะไร นักจิตวิทยาคลินิกที่คุยกับ Alljit อธิบายว่าความรู้สึกแบบนี้มักเป็นผลจากสิ่งที่เกิดขึ้นในบ้านจริง ๆ ไม่ใช่เพราะเราเป็นคนไม่ดี

สิ่งที่ช่วยได้คือยอมรับก่อนว่ามันมีอยู่ แล้วค่อยตัดสินใจว่าเราอยากอยู่กับความสัมพันธ์นี้ต่อในระยะไหน

ทะเลาะกับพ่อแม่ทุกวัน ควรย้ายออกไหม

ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกบ้าน สิ่งที่ควรดูก่อนคือเรายังปลอดภัยทั้งร่างกายและใจอยู่หรือเปล่า และเรามีทางเลือกเรื่องเงินกับที่อยู่มากแค่ไหน ถ้ายังย้ายไม่ได้ในตอนนี้ การลดเวลาปะทะ

มีมุมส่วนตัวของตัวเอง และมีคนนอกบ้านที่คุยด้วยได้ ช่วยประคองไปก่อนได้จริง

บาดแผลวัยเด็ก หายเองได้ไหม

เวลาอย่างเดียวมักไม่พอ เพราะแผลจากวัยเด็กมักกลายเป็นความเชื่อเรื่องตัวเองที่ติดตัวมาโดยไม่รู้ตัว หลายคนอยู่กับมันได้ดีขึ้นมากเมื่อได้เข้าใจที่มา ได้เล่าให้คนที่ปลอดภัยฟัง

และได้ฝึกวิธีดูแลตัวเองแบบใหม่ ถ้ามันรบกวนชีวิตประจำวัน การปรึกษานักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์เป็นทางที่ตรงกว่าการรอให้ลืมไปเอง

จะรู้ได้ยังไงว่าบ้านเราแค่อึดอัด หรือ toxic จริง ๆ

ลองดูสิ่งที่เกิดซ้ำ ๆ ไม่ใช่วันที่แย่ที่สุดวันเดียว ถ้ายังคุยกันได้ ขอโทษกันได้ และยังมีวันธรรมดาที่สบายใจอยู่บ้าง นั่นคือบ้านที่อึดอัดแต่ยังซ่อมได้ แต่ถ้ามีการทำร้ายร่างกาย

คำพูดที่ทำให้รู้สึกไร้ค่าเป็นประจำ หรือการควบคุมจนเราไม่มีชีวิตของตัวเอง ควรหาคนช่วยจากข้างนอก ถ้าอยู่ในอันตรายเฉพาะหน้า สายด่วนสุขภาพจิต 1323 โทรได้ตลอด 24 ชั่วโมง

อยากให้พ่อแม่เข้าใจ แต่เขาไม่ยอมอ่านอะไรเลย ทำยังไงดี

เริ่มจากช่องทางที่เขารับได้ก่อน เช่น เปิดพอดแคสต์ฟังด้วยกันตอนขับรถ หรือเล่าเป็นเรื่องของคนรู้จักคนหนึ่งแทนการยื่นบทความให้อ่าน และอย่าคาดหวังว่าครั้งเดียวจะเปลี่ยนได้

เพราะการเปลี่ยนความคิดของคนรุ่นหนึ่งใช้เวลา ระหว่างนั้นการดูแลใจตัวเองสำคัญไม่แพ้การทำให้เขาเข้าใจ

ไม่ได้ส่งเงินให้พ่อแม่ เท่ากับอกตัญญูไหม

ในมุมนักจิตวิทยา คำว่าอกตัญญูเป็นคำตัดสินทางสังคมมากกว่าจะเป็นเครื่องวัดความรัก ความสัมพันธ์ที่ไปต่อได้วัดกันที่ทั้งสองฝ่ายยังอยู่ได้ ไม่ใช่ที่ตัวเลขที่โอนกลับบ้านทุกเดือน

ถ้าการส่งเงินทำให้ชีวิตเราเองพัง การคุยกันตรง ๆ เรื่องขอบเขตที่ทำไหว เป็นความรับผิดชอบมากกว่าการฝืนจนหมดแรง

บทความทั้งหมดในกลุ่มนี้

เรื่องใกล้เคียง

หน้านี้รวมบทความของ Alljit ที่ตอบคำถามเดียวกัน เนื้อหาเป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการดูแลใจ ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือการรักษาเฉพาะราย ถ้าตอนนี้รู้สึกไม่ไหว โทร 1323 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง