ค้นหาตัวเองไม่เจอ ไม่รู้ว่าตัวเองชอบอะไร เริ่มจากตรงไหนดี

ไม่ผิดปกติ และไม่ใช่อาการของโรคใด ๆ คำถามเรื่องตัวตนเป็นงานทางใจที่วนกลับมาได้หลายรอบในชีวิต ไม่ใช่โจทย์ที่ตอบครั้งเดียวแล้วจบ สิ่งที่ทำให้ทรมานมักไม่ใช่การที่เรายังไม่รู้ แต่เป็นความเชื่อว่าคนอื่นรู้กันหมดแล้วมีเราคนเดียวที่ยังไม่รู้

แบบทดสอบใช้เป็นจุดตั้งต้นของบทสนทนากับตัวเองได้ แต่ไม่ควรใช้เป็นคำตัดสิน เพราะผลสะท้อนแค่ความรู้สึกในช่วงเวลาที่เราทำ ข้อมูลที่แม่นกว่าคือสิ่งที่เราลงมือทำจริงแล้วรู้สึกอย่างไร ลองจดบันทึกไว้สัก 2-3 สัปดาห์แล้วอ่านย้อน จะเห็นรูปแบบชัดกว่าผลทดสอบครั้งเดียว

ในไทยยังไม่ค่อยคุ้นชิน แต่หลายประเทศถือเป็นเรื่องปกติ ช่วงเว้นว่างมักยาว 3 เดือนถึง 1 ปี และถูกใช้ไปกับการเดินทาง ลงเรียนสิ่งที่อยากเรียน หรือเป็นอาสาสมัคร สิ่งที่ทำให้ช่วงนี้มีค่าไม่ใช่ความยาวของมัน แต่คือการมีแผนคร่าว ๆ ว่าจะลองอะไร และตั้งใจไว้ล่วงหน้าว่าจะกลับเข้าเส้นทางเมื่อไหร่

เป็นคำที่ใช้อธิบายช่วงสับสนของวัยผู้ใหญ่ตอนต้น ราวอายุ 18-30 ปี สิ่งที่พบบ่อยคือรู้สึกติดขัด อารมณ์แปรปรวน และรู้สึกเหมือนตัวเองค้างอยู่ตรงกลางระหว่างคำว่าวัยรุ่นกับผู้ใหญ่ มีการอธิบายว่ามันผ่านไปเป็นสี่ระยะ ตั้งแต่เริ่มรู้ตัว ต่อสู้ เริ่มลงมือเปลี่ยน จนกลับมาตั้งหลักได้ คำนี้ไม่ใช่การวินิจฉัยโรค แต่เป็นชื่อเรียกช่วงเปลี่ยนผ่าน

การกลับมาทบทวนสิ่งที่เลือกไว้เป็นเรื่องที่พบได้บ่อยในวัยกลางคน และไม่ได้แปลว่าที่ผ่านมาเสียเปล่า สิ่งที่ช่วยได้มากกว่าการรื้อทั้งชีวิตในครั้งเดียว คือเปลี่ยนทีละส่วนเล็ก ๆ แล้วสังเกตว่าความรู้สึกดีขึ้นตรงไหน หลายคนพบว่าสิ่งที่อยากเปลี่ยนจริง ๆ ไม่ใช่ตัวอาชีพ แต่เป็นจังหวะชีวิตหรือความสัมพันธ์รอบตัว

ถ้าความสับสนอยู่กับเราจนกระทบการนอน การกิน การเรียน หรือการทำงาน ต่อเนื่องหลายสัปดาห์ การคุยกับนักจิตวิทยาหรือจิตแพทย์เป็นทางเลือกที่ช่วยให้เห็นภาพชัดขึ้น การไปคุยไม่ได้แปลว่าต้องป่วยก่อน และไม่ใช่การให้คนอื่นมาตัดสินใจแทนเรา แต่คือการมีคนช่วยตั้งคำถามที่เราถามตัวเองไม่ถูก